مبحث ۱۷ — سامانهیِ گازِ طبیعی در ساختمان
درسنامه — فصلِ اول — کلیات
خلاصهیِ بندهایِ ۱-۱۷، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
۱۷-۱-۱ و ۱۷-۱-۳ هدف و دامنهیِ کاربرد
•مبحثِ هفدهم، الزاماتِ طراحی و اجرایِ سامانهیِ گازِ طبیعیِ ساختمانها را — شاملِ لولهکشیِ گاز، انتخاب/نصبِ دستگاههایِ گازسوز، تأمینِ هوایِ احتراق، تخلیهیِ محصولاتِ احتراق و بهرهبرداری — با هدفِ ایمنی، بهداشت، آسایش و صرفهیِ اقتصادی مقرر میدارد.
نکتهیِ کلیدی: دامنهیِ کاربردِ بخشِ اولِ مبحث محدود است به: حداکثر فشارِ کاریِ ۱۷۶ میلیمتر ستونِ آب (فشارِ نسبی)، حداکثر مصرفِ گازِ ۱۰۰ مترمکعب در ساعت، و حداکثر قطرِ لولهیِ ۱۰۰ میلیمتر (۴ اینچ) — لوله و اتصالاتِ فولادی، روکار یا توکار، از خروجیِ رگولاتور تا خروجیِ شیرِ مصرف.
•همهیِ ارقامِ فشار در این مبحث، فشارِ نسبی است.
•دامنهیِ کاربرد شاملِ پنج بخش است: لولهکشیِ گاز، تأمینِ هوایِ احتراق، تخلیهیِ محصولاتِ احتراق، تجهیزاتِ ایمنیوهشداردهنده، و دستگاههایِ گازسوز.
۱۷-۱-۲-۱ و ۱۷-۱-۲-۲ طراح و مجریِ لولهکشیِ گاز
•طراح: شخصِ حقیقی/حقوقیِ دارایِ صلاحیتِ طراحیِ سامانهیِ گاز برایِ فشارِ ۱/۴ پوند بر اینچِمربع از وزارتِ راهوشهرسازی — مسئولِ محاسبهیِ کلِ اجزایِ شبکه و جانماییِ تجهیزاتِ گازسوز.
•مجریِ لولهکشیِ گاز سه نوع است: مجریِ تجربی (پروانهیِ مهارتِ فنی + دورهیِ آموزشیِ مبحثِ ۱۷)، مجریِ حقیقی (مهندسِ تأسیساتِ مکانیکیِ دارایِ صلاحیتِ اجرا)، مجریِ حقوقی (شرکتِ سهامیِخاص با دو عضوِ هیئتمدیرهیِ واجدِ صلاحیت).
•مجری مسئولِ کلِ اجرا — مصالحِ مناسب، لولهکشیِ صحیح طبقِ نقشهیِ تأییدشده، کیفیتِ جوشکاری، آزمایش، تزریقِ گاز، راهاندازی و تهیهیِ نقشهیِ چوناجرا — است؛ صدورِ تأییدیهیِ ناظر، از مسئولیتِ او نمیکاهد.
۱۷-۱-۲-۳ ناظر
•ناظر شخصِ حقیقی/حقوقیِ دارایِ پروانهیِ اشتغال با صلاحیتِ نظارت بر اجرایِ سامانهیِ گاز است؛ باید نقشهها را پیش از اجرا بازخوانی و کنترل کند و در صورتِ اشکال، به طراح اطلاع دهد.
نکتهیِ کلیدی: ناظر باید پیش از اجرا، از محل بازدید کند و موقعیت/مشخصاتِ دودکشها و نحوهیِ تخلیهیِ محصولاتِ احتراق را بررسی کند؛ تا پیش از اخذِ تأییدِ طراح، باید مانعِ شروع یا ادامهیِ عملیاتِ اجرایی شود.
•ناظر فقط در صورتی نقشه/لولهکشیِ اجراشده را تأیید میکند که مشخصاتِ محلِ نصب از نظرِ تهویه و دودکش، مطابقِ مقررات در نقشه و در زمانِ لولهکشی رعایت شده باشد.
•پس از رفعِ اشکالات، سیستم باید طبقِ مقررات آزمایشِ نشتی شود؛ در صورتِ عدمِ نشت، تأییدیهیِ آزمایش توسطِ ناظر صادر میشود.
۱۷-۱-۲-۴ و ۱۷-۱-۲-۵ سازندگان و نصبکنندگانِ وسایلِ گازسوز
•سازندگانِ وسایلِ گازسوز موظفاند دستورالعملِ نصب (تهویه، حجم/ابعادِ فضایِ نصب، قطر و حداقلِ ارتفاعِ دودکش، راهاندازی/بهرهبرداری/نگهداری و ایمنی) را همراهِ دستگاه ارائه دهند و نصابانِ آموزشدیده معرفی کنند.
•همهیِ وسایلِ گازسوز باید توسطِ افرادِ آموزشدیده و معرفیشده از نمایندگیِ مجازِ سازنده نصب شوند؛ نصاب موظف است وسیله را دقیقاً در محلِ تعیینشده در نقشهیِ تأییدشده نصب کند.
•مسئولیتِ نهاییِ نصب، کنترلِ مجددِ مناسببودنِ دودکشها و مجاریِ تهویه، راهاندازی و آزمایشِ عملکرد، بر عهدهیِ نصابِ مجاز است.
۱۷-۱-۳-۶ و ۱۷-۱-۳-۷ کیفیتِ مصالح و دستگاهها
•مصالحِ بهکاررفته باید نشانِ استانداردِ ملیِ ایران، یا استانداردِ بینالمللیِ معتبر، یا گواهینامهیِ فنی از مرکزِ تحقیقاتِ راهومسکنوشهرسازی داشته باشند — همین الزام برایِ دستگاههایِ گازسوز هم برقرار است.
جدولِ مرورِ سریع
حداکثرِ فشارِ کاریِ بخشِ اولِ مبحث۱۷۶ میلیمتر ستونِ آب (نسبی)
حداکثرِ مصرفِ گازِ بخشِ اولِ مبحث۱۰۰ مترمکعب در ساعت
حداکثرِ قطرِ لولهیِ بخشِ اولِ مبحث۱۰۰ میلیمتر (۴ اینچ)
فشارِ طراحیِ صلاحیتِ طراح۱/۴ پوند بر اینچِمربع
انواعِ مجریِ لولهکشیِ گازتجربی، حقیقی، حقوقی
مرجعِ صدورِ صلاحیتِ طراح/مجری/ناظروزارتِ راهوشهرسازی
گواهیِ کیفیتِ موردِقبولِ مصالح/دستگاههااستانداردِ ملیِ ایران، بینالمللیِ معتبر، یا گواهیِ مرکزِ تحقیقاتِ راهومسکنوشهرسازی
برو به آزمونِ همین فصل