فصل سوم — کلیات و دامنه‌ی کاربرد مباحث 17 تا 24 — مبحث ۱ مقررات ملی ساختمان (فصل ۳)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «فصل سوم — کلیات و دامنه‌ی کاربرد مباحث 17 تا 24» (بند ۱-۳) از مبحث اول مقررات ملی ساختمان (تعاریف). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۵ سوال دارد.
فهرست مطالب
- مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان — کلیات
- مبحث هجدهم — عایق‌بندی و تنظیم صدا — کلیات
- مبحث نوزدهم — مدیریت انرژی در ساختمان — کلیات
- مبحث بیستم — علائم و تابلوها — کلیات
- مبحث بیست و یکم — پدافند غیرعامل — کلیات
- مبحث بیست و دوم — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها — کلیات
- مبحث بیست و سوم — الزامات ترافیکی ساختمان — کلیات
- مبحث بیست و چهارم — انطباق شهری ساختمان — کلیات
خلاصه درسنامه
مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان — کلیات
- این مبحث حداقل ضوابط لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان‌های مسکونی، عمومی و خاص، مجتمع‌ها و شهرک‌های مسکونی، ساختمان‌ها، محوطه‌ها و شهرک‌های صنعتی را دربر می‌گیرد و با هدف طراحی، اجرای لوله‌کشی، نصب، راه‌اندازی و نگهداری وسایل گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌ها است.
- مقررات این مبحث، کاربری گاز طبیعی تحویلی به ساختمان‌ها و محوطه‌ها برای مصارف تا حداکثر 5000 مترمکعب در ساعت و فشارهای بین یک چهارم پوند بر اینچ مربع تا شصت پوند بر اینچ‌مربع را شامل می‌شود.
- طراحی، انتخاب مصالح، اجرای لوله‌کشی گاز طبیعی، آزمایش‌ها، بازرسی‌ها، کنترل‌های کیفی، دودکش‌ها، هوارسانی و تأمین هوای احتراق، نصب، راه‌اندازی، ایمنی و بهره‌برداری از لوازم گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌هایی که لوله‌کشی گاز طبیعی در آنها اجرا نشده باید طبق ضوابط مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان انجام شود.
مبحث هجدهم — عایق‌بندی و تنظیم صدا — کلیات
- در این مبحث نتایج تأمین شرایط آکوستیکی، آسایش صوتی و جلوگیری از اتلاف امکانات در زندگی ماشینی برای ساکنان شهرهای بزرگ شرح داده شده است.
- مواد و عناصر ساختمانی که فضاهای ساخته‌شده را شکل می‌دهند، چگونگی شنیدن صداها و حتی چگونگی انتقال صدا به فضاهای اطراف را تعیین می‌کنند. با درک برخی از اصول پایه آکوستیکی و چگونگی کنترل صدا توسط مواد و ساختارها، می‌توان از بسیاری از مشکلات جلوگیری و یا حداقل در مراحل اولیه آن را حل کرد و باعث کاهش هزینه‌های بازسازی گردید.
- مطالب موجود در این مبحث شامل: مقررات آکوستیکی برای ساختمان‌ها با کاربری‌های مختلف، تعیین حداکثر تراز معادل نوفه زمینه در یک فضا، حداقل شاخص کاهش صدای وزن‌یافته برای پوسته خارجی ساختمان، جداکننده بین فضاهای مختلف، حداکثر تراز کوبه‌ای معمول‌شده وزن‌یافته برای سقف بین طبقات و زمان واکنش بهینه برای فضاهای مختلف با کاربری‌های متفاوت می‌شود.
مبحث نوزدهم — مدیریت انرژی در ساختمان — کلیات
- در بین مباحث مقررات ملی ساختمان، مبحث نوزدهم تعیین‌کننده‌ترین نقش را در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان و حفاظت از محیط زیست ایفا می‌کند.
- در مبحث 19 مقررات ملی ساختمان ضوابط مرتبط با صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ساختمان تعیین می‌گردد. برای این منظور، روش‌های طرح، محاسبه و اصول کلی اجرای عایق‌کاری حرارتی پوستۀ خارجی، سیستم‌های تأسیسات گرمایی، سرمایی، تهویه، تهویه مطبوع، تأمین آب‌گرم مصرفی، و الزامات طراحی سیستم روشنایی الکتریکی در ساختمان‌ها، برای بهینه‌سازی مصرف انرژی مشخص می‌گردد.
- شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث، باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملی ساختمان نیز، خصوصا اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد.
مبحث بیستم — علائم و تابلوها — کلیات
- مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان، مسئولین مؤسسات دولتی و عمومی و بخش خصوصی، کارفرمایان و مدیران کارگاه‌ها و ساختمان‌ها را ملزم می‌کند تا پیام‌رسانی در محیط زندگی مردم را به نحو مؤثر و مطلوب، توسط تابلوها و علائم، تأمین نمایند تا در محل‌هایی که احتمال خطری تهدیدکننده سلامت و ایمنی افراد وجود دارد، علائم هشداردهنده نصب کنند.
- این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام، سازه، محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی، از قبیل اشارات حرکتی دست، علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است.
مبحث بیست و یکم — پدافند غیرعامل — کلیات
- این مبحث به اقدامات غیرمسلحانه‌ای که به کارگیری آنها موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب‌پذیری، ارتقاء پایداری ملی، تداوم فعالیت‌های ضروری و تسهیل مدیریت بحران در برابر تهدیدات و اقدامات نظامی دشمن می‌شود، می‌پردازد.
- رعایت این مبحث موجب حفظ جان و مال انسان در برابر حوادث، تهدیدات و استمرار فعالیت‌های اساسی و ضروری مردم، تضمین تداوم تأمین نیازهای حیاتی مردم (از قبیل آب، نان و غذا، پناهگاه، انرژی، ارتباطات، بهداشت و امنیت) و سهولت در اداره کشور در شرایط بروز تهدید و بحران ناشی از تجاوزات خارجی در مقابل حملات و اقدامات خصمانه و مخرب دشمن از طریق طرح‌ریزی و اجرای طرح‌های دفاع غیرعامل و کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی و مستحدثات و تأسیسات و تجهیزات حیاتی و حساس کشور می‌شود.
- ضوابط ارائه شده در این مبحث به منظور کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌ها در برابر تهدیدات نظامی و همچنین اعمال اقدامات و تدابیر و ملاحظات لازم شامل ایمن‌سازی، مستحکم‌سازی، پیش‌بینی سامانه‌های جایگزین، تسهیل مدیریت بحران در زیرساخت‌ها و مکان‌یابی، در حوزه ساختمان‌سازی استفاده می‌شود.
مبحث بیست و دوم — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها — کلیات
- هدف این مبحث تعیین حداقل الزاماتی است که در طول عمر مفید ساختمان برای نگهداری از آن جهت تأمین ایمنی، بهداشت، آسایش ساکنین، بهره‌دهی مناسب و جلوگیری از به هدر رفتن سرمایه، باید رعایت شوند. برای این منظور باید بازدیدهای ادواری مورد نیاز در کلیه بخش‌های معماری، سازه، تأسیسات برقی و تأسیسات مکانیکی ساختمان به عمل آید.
- ضوابط و مقررات این مبحث باید در نگهداری مجموعه ساختمان و کلیه اجزای تشکیل‌دهنده آن رعایت شوند. کاربرد این مبحث در محدوده ساختمان‌ها با کاربری‌های مندرج در قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه اجرایی آن می‌باشد. این مبحث ضوابط حداقلی را که رعایت آنها مشمول الزامات قانونی است، در موارد زیر مقرر می‌دارد:
- الف- نگهداری اجزاء و قطعات معماری.
- ب- نگهداری اجزاء و قطعات سازه.
مبحث بیست و سوم — الزامات ترافیکی ساختمان — کلیات
- همراه با این مبحث باید ضوابط سایر مباحث ملی ساختمان رعایت شوند. در این راستا روند صدور مجوزها، چگونگی حفاظت ساختمان در برابر آتش‌سوزی، الزامات عمومی ساختمان، الزامات ایمنی و حفاظت کار در حین اجرای ساختمان‌ها، الزامات علائم و تابلوها و پدافند غیرعامل به ترتیب مربوط به مباحث دوم، سوم، چهارم، دوازدهم،
مبحث بیست و چهارم — انطباق شهری ساختمان — کلیات
- مبحث ۲۴، با هدف اطمینان از رعایت اصول و قواعد شهرسازی در فرآیند طراحی، اجرا، نظارت، بهره‌برداری، نگهداری، تعمیر و تخریب ساختمان‌ها برای تضمین یکپارچگی، پیوستگی، هماهنگی، هم‌افزایی و کنترل تناسب فضایی آنها و ساختار سکونتگاه‌ها در طول زمان منتشر شده است.
- الزامات مبحث ۲۴ مقررات ملی ساختمان برای کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های مشمول قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان در سطح کشور و در کلیه مراحل مربوط از قبیل جانمایی، طراحی، نظارت، اجرا، بهره‌برداری، نگهداری، تعمیر و تخریب ساختمان‌ها، برای تمام اشخاص حقیقی (مالکان، کارفرمایان، سازندگان و مهندسان) و حقوقی و مراجع ذکرشده در ماده ۴۲ قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان در سراسر کشور لازم‌الاجراست.
- این مبحث، شامل ۵ فصل به شرح زیر می‌باشد:
- ۱. عنوان: عنوان هر فصل نشان‌دهنده جهت‌گیری محتوایی آن است.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان | این مبحث حداقل ضوابط لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان‌های مسکونی، عمومی و خاص، مجتمع‌ها و … |
| مبحث هجدهم — عایق‌بندی و تنظیم صدا | در این مبحث نتایج تأمین شرایط آکوستیکی، آسایش صوتی و جلوگیری از اتلاف امکانات در زندگی … |
| مبحث نوزدهم — مدیریت انرژی در ساختمان | در بین مباحث مقررات ملی ساختمان، مبحث نوزدهم تعیین‌کننده‌ترین نقش را در زمینه بهینه‌سازی … |
| مبحث بیستم — علائم و تابلوها | مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان، مسئولین مؤسسات دولتی و عمومی و بخش خصوصی، کارفرمایان و … |
| مبحث بیست و یکم — پدافند غیرعامل | این مبحث به اقدامات غیرمسلحانه‌ای که به کارگیری آنها موجب افزایش بازدارندگی، کاهش … |
| مبحث بیست و دوم — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها | هدف این مبحث تعیین حداقل الزاماتی است که در طول عمر مفید ساختمان برای نگهداری از آن جهت … |
| مبحث بیست و سوم — الزامات ترافیکی ساختمان | همراه با این مبحث باید ضوابط سایر مباحث ملی ساختمان رعایت شوند. در این راستا روند صدور … |
| مبحث بیست و چهارم — انطباق شهری ساختمان | مبحث ۲۴، با هدف اطمینان از رعایت اصول و قواعد شهرسازی در فرآیند طراحی، اجرا، نظارت، … |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: طبق مبحث اول، مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان به کدام موضوع می‌پردازد؟
الف) تأسیسات بهداشتی
ب) مصالح و فرآورده‌های ساختمانی
ج) سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان
د) عایق‌بندی و تنظیم صدا
پاسخ صحیح: گزینه ج — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان.
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان.
سوال ۲: طبق مبحث اول، مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان به کدام موضوع می‌پردازد؟
الف) بارهای وارد بر ساختمان
ب) عایق‌بندی و تنظیم صدا
ج) سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان
د) تأسیسات بهداشتی
پاسخ صحیح: گزینه ب — عایق‌بندی و تنظیم صدا
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث هجدهم — عایق‌بندی و تنظیم صدا.
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث هجدهم — عایق‌بندی و تنظیم صدا.
سوال ۳: عبارت زیر مربوط به کدام مبحث مقررات ملی ساختمان است؟ «شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث، باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملی ساختمان نیز، خصوصا اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد.»
الف) مبحث بیست و چهارم — انطباق شهری ساختمان
ب) مبحث هفدهم — سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان
ج) مبحث دهم — طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی
د) مبحث نوزدهم — مدیریت انرژی در ساختمان
پاسخ صحیح: گزینه د — مبحث نوزدهم — مدیریت انرژی در ساختمان
مبحث اول، بند ۱-۱ (مبحث نوزدهم): «شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث، باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملی ساختمان نیز، خصوصا اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد.»
مبحث اول، بند ۱-۱ (مبحث نوزدهم): «شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث، باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملی ساختمان نیز، خصوصا اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد.»
سوال ۴: عبارت زیر مربوط به کدام مبحث مقررات ملی ساختمان است؟ «این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام، سازه، محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی، از قبیل اشارات حرکتی دست، علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است.»
الف) مبحث بیستم — علائم و تابلوها
ب) مبحث دوازدهم — ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا
ج) مبحث سیزدهم — طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها
د) مبحث پانزدهم — آسانسورها و پلکان‌برقی
پاسخ صحیح: گزینه الف — مبحث بیستم — علائم و تابلوها
مبحث اول، بند ۱-۱ (مبحث بیستم): «این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام، سازه، محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی، از قبیل اشارات حرکتی دست، علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است.»
مبحث اول، بند ۱-۱ (مبحث بیستم): «این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام، سازه، محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی، از قبیل اشارات حرکتی دست، علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است.»
سوال ۵: طبق مبحث اول، مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان به کدام موضوع می‌پردازد؟
الف) مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها
ب) آسانسورها و پلکان‌برقی
ج) حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق
د) تعاریف
پاسخ صحیح: گزینه الف — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث بیست و دوم — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها.
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث بیست و دوم — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها.
سوال ۶: طبق مبحث اول، مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان به کدام موضوع می‌پردازد؟
الف) بارهای وارد بر ساختمان
ب) الزامات ترافیکی ساختمان
ج) سامانه‌ی گاز طبیعی در ساختمان
د) ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا
پاسخ صحیح: گزینه ب — الزامات ترافیکی ساختمان
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث بیست و سوم — الزامات ترافیکی ساختمان.
مبحث اول، بند ۱-۱: مبحث بیست و سوم — الزامات ترافیکی ساختمان.
→ فصل ۲: فصل دوم — کلیات و دامنه‌ی کاربرد مباحث 9 تا 16فصل ۴: فصل چهارم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 1 (از «آسانسور» تا «بنای موجود») ←
سایر فصل‌های مبحث ۱
فصل ۱: فصل اول — کلیات و دامنه‌ی کاربرد مباحث 1 تا 8فصل ۲: فصل دوم — کلیات و دامنه‌ی کاربرد مباحث 9 تا 16فصل ۴: فصل چهارم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 1 (از «آسانسور» تا «بنای موجود»)فصل ۵: فصل پنجم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 2 (از «پاکت حجمی بنا» تا «تصفیه هوا»)فصل ۶: فصل ششم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 3 (از «تعویض هوا» تا «دفترچه اطلاعات ساختمان»)فصل ۷: فصل هفتم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 4 (از «دودکش» تا «سازه‌های نگهبان»)فصل ۸: فصل هشتم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 5 (از «ستون» تا «ضریب هدایت حرارت»)فصل ۹: فصل نهم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 6 (از «طبقه» تا «کف»)فصل ۱۰: فصل دهم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 7 (از «کلید آتش‌نشان (آسانسور)» تا «مواد سوختنی»)فصل ۱۱: فصل یازدهم — تعاریف اصطلاحات مقررات — گروه 8 (از «مواد غیرسوختنی» تا «یوک کابین (آسانسور)»)