فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون — مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۲)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون» (بند ۱۰-۲-۱۸) از مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان (عایق‌بندی و تنظیم صدا). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۸ سوال دارد.
فهرست مطالب
خلاصه درسنامه
هدف از این بند
- طبق یادآوری ۲ در بند ۲-۱-۲-۱۸، ضوابط فضاهای مشابه که در کاربری‌های مختلف مقادیر یکسانی دارند، به‌جای تکرار در فصل‌های ۴ تا ۱۱، یک‌بار در همین بند («فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون») ارائه شده‌اند.
- این بند چهار نوع فضا را پوشش می‌دهد: سرویس بهداشتی خصوصی، سرویس بهداشتی عمومی، آشپزخانه‌ی عمومی-صنعتی و رختشوی‌خانه، و فضاهای تأسیساتی/موتورخانه (شامل موتورخانه‌های تأسیسات، آسانسور، استخر و مشابه).
نوفه‌ی زمینه
- سرویس بهداشتی خصوصی: ۵۰ دسی‌بل. سرویس بهداشتی عمومی و آشپزخانه‌ی عمومی-صنعتی/رختشوی‌خانه: هر دو ۵۵ دسی‌بل.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: فضاهای تأسیساتی و موتورخانه (شامل موتورخانه‌های تأسیسات، آسانسور و استخر) بالاترین سقف نوفه‌ی زمینه‌ی کل مبحث ۱۸ را دارند: ۶۵ دسی‌بل — چون این فضاها خودشان منبع نوفه‌اند و کسی در آن‌ها ساکن نیست.
- الزام خاصی در مورد زمان واخنش برای هیچ‌یک از این چهار فضا وجود ندارد.
صدابندی هوابرد
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: دیوار و سقف جداکننده‌ی فضاهای تأسیساتی/موتورخانه/آسانسور از سایر فضاهای مجاور، بالاترین الزام این بند را دارند: حداقل Rw=۵۵ دسی‌بل — با اینکه خود این فضاها بیشترین نوفه را تولید می‌کنند، جداکننده‌شان باید بیشترین صدابندی را داشته باشد تا نوفه به فضاهای مجاور درز نکند.
- پوسته‌ی خارجی و دیوار سرویس بهداشتی عمومی/آشپزخانه‌ی عمومی-صنعتی: ۴۰ دسی‌بل (ساده) یا ۳۵ دسی‌بل (مرکب) برای پوسته؛ دیوار به فضای مجاور ۵۰ دسی‌بل.
- پایین‌ترین الزام (۳۵ دسی‌بل، مرکب) برای جداکننده‌ی سرویس بهداشتی عمومی از راهرو.
صدابندی کوبه‌ای
- سقف بین این فضاها و «فضاهای همانند»: L'n,w حداکثر ۶۵، IIC حداقل ۴۵ (ملایم‌ترین).
- سقف بین این فضاها و «سایر فضاها»: سخت‌گیرانه‌تر — L'n,w حداکثر ۵۰، IIC حداقل ۶۰ — یعنی وقتی زیر یک فضای متفاوت (نه از همان نوع) قرار می‌گیرند، الزام صدابندی کوبه‌ای شدیدتر می‌شود.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| هدف بند ۱۸-۲-۱۰ | تجمیع ضوابط مشترک فصل‌های ۴ تا ۱۱ برای جلوگیری از تکرار |
| چهار نوع فضای پوششی | سرویس بهداشتی خصوصی/عمومی، آشپزخانه‌ی عمومی-صنعتی/رختشوی‌خانه، فضای تأسیساتی/موتورخانه |
| حداکثر نوفه‌ی زمینه — سرویس بهداشتی خصوصی | ۵۰ دسی‌بل |
| حداکثر نوفه‌ی زمینه — فضای تأسیساتی/موتورخانه | ۶۵ دسی‌بل (بالاترین کل مبحث ۱۸) |
| الزام زمان واخنش برای این چهار فضا | الزام خاصی تعریف نشده است |
| حداقل Rw — دیوار/سقف فضای تأسیساتی از فضاهای مجاور | ۵۵ دسی‌بل (بالاترین این بند) |
| حداکثر L'n,w — سقف بین فضاهای همانند | ۶۵ دسی‌بل (IIC حداقل ۴۵) |
| حداکثر L'n,w — سقف بین این فضاها و سایر فضاها | ۵۰ دسی‌بل (IIC حداقل ۶۰، سخت‌گیرانه‌تر) |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: هدف از بند ۱۸-۲-۱۰ («فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون») چیست؟
الف) معرفی یک کاربری ساختمانی کاملا جدید
ب) تجمیع ضوابط فضاهای مشابه (مانند سرویس بهداشتی و موتورخانه) که در کاربری‌های مختلف مقادیر یکسان دارند، برای جلوگیری از تکرار
ج) حذف الزامات آکوستیکی برای این فضاها
د) تعریف استانداردهای بین‌المللی جدید
پاسخ صحیح: گزینه ب — تجمیع ضوابط فضاهای مشابه (مانند سرویس بهداشتی و موتورخانه) که در کاربری‌های مختلف مقادیر یکسان دارند، برای جلوگیری از تکرار
طبق یادآوری ۲ در بند ۲-۱-۲-۱۸، ضوابط فضاهای مشابه با مقادیر یکسان در کاربری‌های مختلف، به‌صورت مشترک در بند ۱۸-۲-۱۰ ارائه شده‌اند تا تکرار نشوند.
طبق یادآوری ۲ در بند ۲-۱-۲-۱۸، ضوابط فضاهای مشابه با مقادیر یکسان در کاربری‌های مختلف، به‌صورت مشترک در بند ۱۸-۲-۱۰ ارائه شده‌اند تا تکرار نشوند.
سوال ۲: کدام فضا در این بند، بالاترین سقف نوفه‌ی زمینه (۶۵ دسی‌بل) — و در واقع بالاترین سقف کل مبحث ۱۸ — را دارد؟
الف) سرویس بهداشتی خصوصی
ب) سرویس بهداشتی عمومی
ج) فضاهای تأسیساتی و موتورخانه (شامل آسانسور و استخر)
د) آشپزخانه‌ی عمومی-صنعتی
پاسخ صحیح: گزینه ج — فضاهای تأسیساتی و موتورخانه (شامل آسانسور و استخر)
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۱، فضاهای تأسیساتی و موتورخانه (شامل آسانسور و استخر) حداکثر نوفه‌ی زمینه‌ی ۶۵ دسی‌بل دارند — بالاترین در کل مبحث ۱۸.
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۱، فضاهای تأسیساتی و موتورخانه (شامل آسانسور و استخر) حداکثر نوفه‌ی زمینه‌ی ۶۵ دسی‌بل دارند — بالاترین در کل مبحث ۱۸.
سوال ۳: حداکثر تراز نوفه‌ی زمینه‌ی مجاز در سرویس بهداشتی خصوصی چند دسی‌بل است؟
الف) ۴۵ دسی‌بل
ب) ۵۰ دسی‌بل
ج) ۵۵ دسی‌بل
د) ۶۰ دسی‌بل
پاسخ صحیح: گزینه ب — ۵۰ دسی‌بل
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۱، حداکثر تراز نوفه‌ی زمینه در سرویس بهداشتی خصوصی ۵۰ دسی‌بل است.
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۱، حداکثر تراز نوفه‌ی زمینه در سرویس بهداشتی خصوصی ۵۰ دسی‌بل است.
سوال ۴: حداقل Rw برای دیوار جداکننده‌ی فضاهای تأسیساتی، موتورخانه و آسانسور از سایر فضاهای مجاور چقدر است؟
الف) ۴۰ دسی‌بل
ب) ۴۵ دسی‌بل
ج) ۵۰ دسی‌بل
د) ۵۵ دسی‌بل
پاسخ صحیح: گزینه د — ۵۵ دسی‌بل
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۲، حداقل Rw برای دیوار (و نیز سقف) جداکننده‌ی فضاهای تأسیساتی/موتورخانه/آسانسور از سایر فضاهای مجاور ۵۵ دسی‌بل است — بالاترین الزام این بند.
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۲، حداقل Rw برای دیوار (و نیز سقف) جداکننده‌ی فضاهای تأسیساتی/موتورخانه/آسانسور از سایر فضاهای مجاور ۵۵ دسی‌بل است — بالاترین الزام این بند.
سوال ۵: پایین‌ترین حداقل Rw در جدول ۱۸-۲-۱۰-۲ مربوط به کدام جداکننده است؟
الف) دیوار جداکننده‌ی فضاهای تأسیساتی از سایر فضاها
ب) جداکننده‌ی (مرکب) سرویس بهداشتی عمومی از راهرو
ج) پوسته‌ی خارجی سرویس بهداشتی عمومی (ساده)
د) دیوار جداکننده‌ی سرویس بهداشتی عمومی از سایر فضاهای مجاور
پاسخ صحیح: گزینه ب — جداکننده‌ی (مرکب) سرویس بهداشتی عمومی از راهرو
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۲، پایین‌ترین حداقل (۳۵ دسی‌بل) برای جداکننده‌ی مرکب بین سرویس بهداشتی عمومی و راهرو است.
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۲، پایین‌ترین حداقل (۳۵ دسی‌بل) برای جداکننده‌ی مرکب بین سرویس بهداشتی عمومی و راهرو است.
سوال ۶: طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۳، حداکثر L'n,w برای سقف بین این فضاها و «فضاهای همانند» چقدر است؟
الف) ۵۰ دسی‌بل
ب) ۵۵ دسی‌بل
ج) ۶۰ دسی‌بل
د) ۶۵ دسی‌بل
پاسخ صحیح: گزینه د — ۶۵ دسی‌بل
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۳، سقف بین این فضاها و فضاهای همانند، حداکثر L'n,w برابر ۶۵ و حداقل IIC برابر ۴۵ دسی‌بل دارد.
طبق جدول ۱۸-۲-۱۰-۳، سقف بین این فضاها و فضاهای همانند، حداکثر L'n,w برابر ۶۵ و حداقل IIC برابر ۴۵ دسی‌بل دارد.
سایر فصل‌های مبحث ۱۸
فصل ۱: کلیاتفصل ۲: تعاریففصل ۳: مقررات عمومیفصل ۴: ساختمان‌های مسکونیفصل ۵: هتل‌هافصل ۶: تصرف‌های آموزشیفصل ۷: مراکز بهداشتی درمانیفصل ۸: تصرف‌های اداری/کسبی و تجاریفصل ۹: مراکز فرهنگیفصل ۱۰: مراکز ورزشی و تفریحیفصل ۱۱: مراکز ترابری
مباحث مرتبط
مبحث ۱۸: عایق‌بندی و تنظیم صداهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی