صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه کوچک — شاخص تکمیلی و درجه‌بندی — مبحث ۱۱ مقررات ملی ساختمان (فصل ۴)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه کوچک — شاخص تکمیلی و درجه‌بندی» (بند ۵-۲-۱۱ و ۶-۲-۱۱) از مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای صنعتی ساختمان‌ها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۱ سوال دارد.
فهرست مطالب
- رابطه‌ی شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی (۱۱-۲-۱)
- امتیاز بخش طراحی (جدول ۱۱-۲-۱، جمع ۱۷)
- امتیاز بخش سازه (جدول ۱۱-۲-۲، جمع ۳۵) و بخش دیوار (جدول ۱۱-۲-۳، جمع ۲۰)
- امتیاز سایر موارد اجرایی (جدول ۱۱-۲-۴، جمع ۲۸)
- درجه‌بندی صنعتی‌سازی ساختمان (۶-۲-۱۱)
خلاصه درسنامه
رابطه‌ی شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی (۱۱-۲-۱)
- در صورت تامین کلیه‌ی الزامات عمومی، طراحی و اجرایی فصل ۳ (بندهای ۱۱-۲-۲ تا ۱۱-۲-۴)، شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی از رابطه‌ی (۱۱-۲-۱) محاسبه می‌شود: شاخص = امتیاز بخش طراحی (۱۷) + امتیاز بخش سازه (۳۵) + امتیاز بخش دیوار (۲۰) + امتیاز بخش سایر موارد اجرایی (۲۸)؛ سقف این شاخص، ۱۰۰ است.
- اگر هر یک از الزامات کسب شاخص، فقط برای بخشی از ساختمان تامین شده باشد، امتیاز آن الزام باید به‌تناسب اندازه‌ی آن بخش نسبت به کل تعلق گیرد.
امتیاز بخش طراحی (جدول ۱۱-۲-۱، جمع ۱۷)
- انتخاب حداقل‌های ابعادی مطلوبیت و آسایش: ۶ امتیاز (برای فضاهای مسکونی طبق نشریه‌ی ض-۵۶۶ مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی؛ برای سایر فضاها طبق مقررات و آیین‌نامه‌های معتبر).
- کاربرد جداسازهای لرزه‌ای/میراگرها: ۲ امتیاز.
- نمای خارجی صنعتی: ۶ امتیاز (شیشه‌های نما باید به‌گونه‌ای انتخاب و طراحی شوند که مشکل ایمنی ایجاد نشود).
- نصب نما بدون نیاز به برش‌کاری در محل: ۳ امتیاز.
امتیاز بخش سازه (جدول ۱۱-۲-۲، جمع ۳۵) و بخش دیوار (جدول ۱۱-۲-۳، جمع ۲۰)
- امتیاز بخش سازه از رابطه‌ی (۱۱-۲-۲) و بر حسب نوع سازه، روش اجرایی و مساحت هر نوع نسبت به مساحت کل زیربنا محاسبه می‌شود. جدول ۱۱-۲-۲ (حدود ۵۰ ترکیب از سیستم‌های بتنی/فولادی/بنایی مسلح) بازه‌ای از ۰ تا ۱۰۰ امتیاز خام دارد؛ بالاترین امتیازها (۹۰-۱۰۰) به ترکیب‌های کاملا پیش‌ساخته (مانند ستون‌وتیر پیش‌ساخته با دال بتنی پیش‌ساخته، یا سیستم فولادی استاد/رانر سردنوردشده با دال بتنی قالب ماندگار) تعلق می‌گیرد و پایین‌ترین امتیازها (۰-۱۵) به ترکیب‌های کاملا سنتی (ستون/تیر/دیوار درجا با قالب سنتی و سقف سنتی).
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: خم ماشینی آرماتور در اجزای بتنی درجا/آجری/بلوک سیمانی مسلح، ۵ واحد؛ و پیش‌تنیدگی در سقف‌های بتنی، ۱۰ واحد به امتیاز جدول ۱۱-۲-۲ اضافه می‌کند. روش قاب سبک فولادی با سقف‌های سبک غیربتنی (مشروط به صدابندی مبحث ۱۸)، به‌تنهایی ۱۰۰ امتیاز دارد؛ سازه‌های چوبی تمام‌پیش‌ساخته ۱۰۰ و با قطعات پیش‌ساخته ۹۰ امتیاز دارند.
- امتیاز بخش دیوار (جدول ۱۱-۲-۳) بر حسب نوع دیوار و طول هر نوع نسبت به طول کل دیوارها محاسبه می‌شود؛ بالاترین امتیاز (۱۰۰) به دیوار خشک، ساندویچ‌پانل و دیوار فلزی پیش‌ساخته و پایین‌ترین (۱۵) به دیوار آجری و دیوار بتنی درجا با قالب سنتی تعلق می‌گیرد.
امتیاز سایر موارد اجرایی (جدول ۱۱-۲-۴، جمع ۲۸)
- تجهیز کارگاه به‌صورت پیش‌ساخته با قابلیت استفاده‌ی مجدد: ۳ امتیاز؛ پله/راه‌پله‌ی پیش‌ساخته یا نیمه‌پیش‌ساخته‌ی موقت ویژه‌ی دوره‌ی ساخت: ۳ امتیاز؛ پله/راه‌پله‌ی پیش‌ساخته یا نیمه‌پیش‌ساخته (دائم): ۳ امتیاز؛ واحدهای سرویس بهداشتی پیش‌ساخته یا نیمه‌پیش‌ساخته: ۳ امتیاز.
- لوله‌کشی صنعتی برای آب و فاضلاب: ۴ امتیاز؛ حداقل یک روش سفت‌کاری صنعتی با حذف زیرسازی یا نازک‌کاری سریع: ۲ امتیاز؛ نصب کاشی/سرامیک/سنگ غیرنما با ملات پیش‌آماده یا چسب: ۵ امتیاز؛ عایق رطوبتی سرد اجرا: ۲ امتیاز؛ نصب خشک نما: ۳ امتیاز.
- پله/راه‌پله‌ی پیش‌ساخته یا نیمه‌پیش‌ساخته (چه موقت و چه دائم) باید ضوابط مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان را تامین کند.
درجه‌بندی صنعتی‌سازی ساختمان (۶-۲-۱۱)
- درجه‌ی صنعتی‌سازی ساختمان باید بر اساس نقشه‌ها و روش ساخت تاییدشده برآورد، و در حین پیشرفت پروژه، در دو مرحله‌ی سفت‌کاری و نازک‌کاری پایش و کنترل شود؛ تعیین درجه در هر مرحله باید توسط شخص دارای صلاحیت (مرجع تعیین صلاحیت: وزارت راه و شهرسازی) انجام شود.
- اگر تمامی الزامات عمومی، طراحی و اجرایی تامین شده و شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی کمتر از ۳۰ باشد → «صنعتی‌سازی درجه‌ی سه»؛ اگر شاخص بین ۳۰ تا کمتر از ۶۰ باشد → «صنعتی‌سازی درجه‌ی دو»؛ اگر شاخص ۶۰ یا بیشتر باشد → «صنعتی‌سازی درجه‌ی یک». عبارت متناظر باید در شناسنامه‌ی فنی و ملکی ساختمان درج شود.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| سقف شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی (کوچک) | ۱۰۰ = طراحی(۱۷) + سازه(۳۵) + دیوار(۲۰) + سایر اجرایی(۲۸) |
| بالاترین امتیاز جدول سازه (۱۱-۲-۲) | ۱۰۰ (سیستم فولادی استاد/رانر سردنوردشده با دال بتنی قالب ماندگار) |
| پایین‌ترین امتیاز جدول سازه (۱۱-۲-۲) | ۰ (ستون/تیر/دیوار درجا با قالب سنتی و سقف بتنی قالب سنتی) |
| بالاترین امتیاز جدول دیوار (۱۱-۲-۳) | ۱۰۰ (دیوار خشک، ساندویچ‌پانل، دیوار فلزی پیش‌ساخته) |
| پایین‌ترین امتیاز جدول دیوار (۱۱-۲-۳) | ۱۵ (دیوار آجری؛ دیوار بتنی درجا با قالب سنتی) |
| افزوده‌ی خم ماشینی آرماتور به امتیاز سازه | ۵ واحد |
| افزوده‌ی پیش‌تنیدگی سقف بتنی به امتیاز سازه | ۱۰ واحد |
| آستانه‌های درجه‌بندی (کوچک) | کمتر از ۳۰ = درجه‌ی سه؛ ۳۰ تا کمتر از ۶۰ = درجه‌ی دو؛ ۶۰ و بیشتر = درجه‌ی یک |
| مراحل پایش درجه‌ی صنعتی‌سازی کوچک | دو مرحله: سفت‌کاری و نازک‌کاری |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی ساختمان غیرانبوه کوچک از جمع چه امتیازهایی به دست می‌آید؟
الف) طراحی (۱۷) + سازه (۳۵) + دیوار (۲۰) + سایر موارد اجرایی (۲۸) = ۱۰۰
ب) طراحی (۱۳) + سازه (۴۰) + دیوار (۲۵) + سایر موارد اجرایی (۲۲) = ۱۰۰
ج) فقط سازه و دیوار، هر کدام ۵۰
د) طراحی (۵۰) + اجرا (۵۰)
پاسخ صحیح: گزینه الف — طراحی (۱۷) + سازه (۳۵) + دیوار (۲۰) + سایر موارد اجرایی (۲۸) = ۱۰۰
طبق رابطه‌ی (۱۱-۲-۱)، شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی ساختمان غیرانبوه کوچک برابر است با امتیاز بخش طراحی (۱۷) + امتیاز بخش سازه (۳۵) + امتیاز بخش دیوار (۲۰) + امتیاز بخش سایر موارد اجرایی (۲۸).
طبق رابطه‌ی (۱۱-۲-۱)، شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی ساختمان غیرانبوه کوچک برابر است با امتیاز بخش طراحی (۱۷) + امتیاز بخش سازه (۳۵) + امتیاز بخش دیوار (۲۰) + امتیاز بخش سایر موارد اجرایی (۲۸).
سوال ۲: در جدول ۱۱-۲-۱ (امتیاز بخش طراحی)، بیشترین سهم به کدام مورد اختصاص یافته است؟
الف) کاربرد جداسازهای لرزه‌ای/میراگرها (۲ امتیاز)
ب) نصب نما بدون برش‌کاری در محل (۳ امتیاز)
ج) انتخاب حداقل‌های ابعادی مطلوبیت/آسایش و نمای خارجی صنعتی (هر کدام ۶ امتیاز)
د) همه‌ی موارد امتیاز یکسان دارند
پاسخ صحیح: گزینه ج — انتخاب حداقل‌های ابعادی مطلوبیت/آسایش و نمای خارجی صنعتی (هر کدام ۶ امتیاز)
طبق جدول ۱۱-۲-۱، انتخاب حداقل‌های ابعادی مطلوبیت/آسایش و نمای خارجی صنعتی، هر کدام ۶ امتیاز (بیشترین سهم از مجموع ۱۷) دارند.
طبق جدول ۱۱-۲-۱، انتخاب حداقل‌های ابعادی مطلوبیت/آسایش و نمای خارجی صنعتی، هر کدام ۶ امتیاز (بیشترین سهم از مجموع ۱۷) دارند.
سوال ۳: استفاده از روش‌های پیش‌تنیدگی در سقف‌های بتنی، چند واحد به امتیاز حاصل از جدول ۱۱-۲-۲ اضافه می‌کند؟
الف) ۲ واحد
ب) ۵ واحد
ج) ۱۰ واحد
د) ۲۰ واحد
پاسخ صحیح: گزینه ج — ۱۰ واحد
طبق بند ۵-۳-۵-۲-۱۱، با استفاده از روش‌های پیش‌تنیدگی در سقف‌های بتنی، ۱۰ واحد به امتیاز حاصل از جدول ۱۱-۲-۲ اضافه می‌شود.
طبق بند ۵-۳-۵-۲-۱۱، با استفاده از روش‌های پیش‌تنیدگی در سقف‌های بتنی، ۱۰ واحد به امتیاز حاصل از جدول ۱۱-۲-۲ اضافه می‌شود.
سوال ۴: پله/راه‌پله‌ی پیش‌ساخته یا نیمه‌پیش‌ساخته‌ی موقت ویژه‌ی دوره‌ی ساخت، طبق جدول ۱۱-۲-۴، باید ضوابط کدام مبحث را تامین کند؟
الف) مبحث دوازدهم
ب) مبحث نهم
ج) مبحث هجدهم
د) مبحث ششم
پاسخ صحیح: گزینه الف — مبحث دوازدهم
طبق توضیح جدول ۱۱-۲-۴، پله و راه‌پله‌ی پیش‌ساخته و نیمه‌پیش‌ساخته‌ی موقت ویژه‌ی دوره‌ی ساخت باید ضوابط مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان را تامین نماید.
طبق توضیح جدول ۱۱-۲-۴، پله و راه‌پله‌ی پیش‌ساخته و نیمه‌پیش‌ساخته‌ی موقت ویژه‌ی دوره‌ی ساخت باید ضوابط مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان را تامین نماید.
سوال ۵: اگر تمامی الزامات عمومی، طراحی و اجرایی تامین شده و شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی ساختمان غیرانبوه کوچک برابر ۴۵ باشد، چه درجه‌ای باید در شناسنامه‌ی فنی و ملکی درج شود؟
الف) صنعتی‌سازی درجه‌ی یک
ب) صنعتی‌سازی درجه‌ی دو
ج) صنعتی‌سازی درجه‌ی سه
د) هیچ عبارتی درج نمی‌شود
پاسخ صحیح: گزینه ب — صنعتی‌سازی درجه‌ی دو
طبق بند ۴-۶-۲-۱۱، اگر شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی برابر یا بیشتر از ۳۰ و کمتر از ۶۰ باشد، عبارت «صنعتی‌سازی درجه‌ی دو» درج می‌شود. عدد ۴۵ در این بازه قرار دارد.
طبق بند ۴-۶-۲-۱۱، اگر شاخص تکمیلی صنعتی‌سازی برابر یا بیشتر از ۳۰ و کمتر از ۶۰ باشد، عبارت «صنعتی‌سازی درجه‌ی دو» درج می‌شود. عدد ۴۵ در این بازه قرار دارد.
سوال ۶: درجه‌ی صنعتی‌سازی ساختمان در پروژه‌های غیرانبوه کوچک، در حین پیشرفت پروژه در چند مرحله و کدام مراحل پایش می‌شود؟
الف) یک مرحله: فقط پایان کار
ب) دو مرحله: سفت‌کاری و نازک‌کاری
ج) سه مرحله: پی، اسکلت و نازک‌کاری
د) هر سه ماه یک‌بار، بدون اشاره به مرحله‌ی خاص
پاسخ صحیح: گزینه ب — دو مرحله: سفت‌کاری و نازک‌کاری
طبق بند ۱-۶-۲-۱۱، درجه‌ی صنعتی‌سازی ساختمان باید بر اساس نقشه‌ها و روش ساخت تاییدشده برآورد و در حین پیشرفت پروژه، در دو مرحله‌ی سفت‌کاری و نازک‌کاری پایش و کنترل شود.
طبق بند ۱-۶-۲-۱۱، درجه‌ی صنعتی‌سازی ساختمان باید بر اساس نقشه‌ها و روش ساخت تاییدشده برآورد و در حین پیشرفت پروژه، در دو مرحله‌ی سفت‌کاری و نازک‌کاری پایش و کنترل شود.
→ فصل ۳: صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه کوچک — دامنه و الزاماتفصل ۵: صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه متوسط — دامنه و الزامات ←
سایر فصل‌های مبحث ۱۱
فصل ۱: کلیاتفصل ۲: تعاریففصل ۳: صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه کوچک — دامنه و الزاماتفصل ۵: صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه متوسط — دامنه و الزاماتفصل ۶: صنعتی‌سازی پروژه‌های غیرانبوه متوسط — شاخص تکمیلی و درجه‌بندیفصل ۷: صنعتی‌سازی پروژه‌های بزرگ ساختمانی — دامنه و الزاماتفصل ۸: صنعتی‌سازی پروژه‌های بزرگ — شاخص تکمیلی و درجه‌بندیفصل ۹: ضوابط حمایت از محیط‌زیستفصل ۱۰: روش‌های ساخت صنعتی — مقدمه و سیستم قاب‌های سبک فولادی (LSF)فصل ۱۱: ساختمان‌های بتن‌آرمه با قالب‌های عایق ماندگار (ICF)فصل ۱۲: ساختمان‌های بتنی پیش‌ساختهفصل ۱۳: روش تیلت-آپفصل ۱۴: ساختمان‌های نیمه‌پیش‌ساخته با صفحات بتن پاششی سه‌بعدی (3D پانل)فصل ۱۵: ساختمان‌های بتن‌آرمه درجا به شیوه قالب‌های تونلیفصل ۱۶: ساختمان‌های بتن‌آرمه درجای یکپارچه
مباحث مرتبط
مبحث ۱۱: طرح و اجرای صنعتی ساختمان‌هاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی