فصل چهاردهم — سیستم‌های خورشیدی — مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۴)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «فصل چهاردهم — سیستم‌های خورشیدی» (بند ۱۴-۱۴) از مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان (تأسیسات مکانیکی). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۸ سوال دارد.
فهرست مطالب
خلاصه درسنامه
۱-۱۴-۱۴ کلیات
- این فصل، سیستم‌های استفاده از انرژی خورشید برای گرمایش/سرمایش فضا، آب‌گرم مصرفی، و گرمایش آب استخر را پوشش می‌دهد.
- آب آشامیدنی واردشده به سیستم خورشیدی باید طبق مبحث شانزدهم در برابر آلودگی محافظت شود؛ مبدل‌های گرمایی آب‌گرم‌کن باید برای همین کاربرد تأییدشده باشند تا سلامت آب مصرفی همیشه تضمین شود.
۲-۱۴-۱۴ نصب
- همه‌ی اجزا باید برای نگهداری در دسترس باشند؛ نباید مانع استفاده از در/پنجره یا دسترسی به اجزای دیگر ساختمان شوند.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: تجهیزات خورشیدی در معرض حرکت خودرو، باید حداقل ۲۴۰۰ میلی‌متر بالاتر کف تمام‌شده نصب شوند.
- اگر کلکتور روی اجزای ساختمان (مثلا سقف) نصب شود: سازه/ملحقات/تکیه‌گاه باید از مواد نسوختنی و مقاوم در برابر باد و زلزله باشد؛ نصب باید بدون ریسک نشت آب یا ورود جانوران/حشرات انجام شود.
- اجزای دارای سیال واسط تحت‌فشار باید با شیر اطمینان فشار-و-دما حفاظت شوند؛ اجزای در معرض خلأ باید مقاوم خلأ باشند یا خلأشکن داشته باشند؛ سیال واسط باید در برابر یخ‌زدگی حفاظت شود.
- سیستم‌های خورشیدی با سیال واسط مایع، باید مخزن انبساط مناسب طبق فصل هفتم همین مبحث داشته باشند.
۳-۱۴-۱۴ سیال واسط
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: دمای شعله‌وری سیال واسط باید حداقل ۲۸ درجه‌ی سلسیوس (۵۰°F) بالاتر بیشترین دمایی باشد که سیال در حالت سکون (کلکتور خاموش) می‌تواند به آن برسد.
- استفاده از مایعات/گازهای قابل‌اشتعال به‌عنوان سیال واسط ممنوع است.
۴-۱۴-۱۴ مصالح
- کلکتور باید تأییدشده و دارای پلاک مشخصات باشد (سازنده، مدل، وزن بدون آب، دما/فشار کار مجاز، نوع سیال واسط سازگار).
- واحد ذخیره‌ی گرما هم باید تأییدشده و دارای پلاک مشخصات مشابه (دما/فشار کار مجاز، نوع سیال سازگار) باشد.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| ارتفاع تجهیزات خورشیدی در معرض خودرو | حداقل ۲۴۰۰ میلی‌متر بالای کف |
| مازاد دمای شعله‌وری سیال واسط | حداقل ۲۸ درجه‌ی سلسیوس بالاتر دمای سکون |
| سیال واسط قابل‌اشتعال | همیشه ممنوع |
| سازه/تکیه‌گاه کلکتور روی سقف | مواد نسوختنی، مقاوم در برابر باد و زلزله |
| مخزن انبساط سیستم خورشیدی مایع | الزامی، طبق فصل هفتم همین مبحث |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: این فصل، الزامات کدام کاربردهای سیستم خورشیدی را مقرر می‌دارد؟
الف) فقط گرمایش فضا
ب) گرمایش/سرمایش فضا، آب‌گرم مصرفی، و آب استخر
ج) فقط تولید برق
د) فقط سردکردن فضا
پاسخ صحیح: گزینه ب — گرمایش/سرمایش فضا، آب‌گرم مصرفی، و آب استخر
بند ۱-۱-۱۴-۱۴: این فصل گرمایش/سرمایش فضا، گرم‌کردن آب مصرفی، و گرمایش آب استخرهای شنا را پوشش می‌دهد.
بند ۱-۱-۱۴-۱۴: این فصل گرمایش/سرمایش فضا، گرم‌کردن آب مصرفی، و گرمایش آب استخرهای شنا را پوشش می‌دهد.
سوال ۲: تجهیزات خورشیدی در معرض حرکت خودرو، باید حداقل در چه ارتفاعی از کف تمام‌شده نصب شوند؟
الف) ۱۲۰۰ میلی‌متر
ب) ۱۸۰۰ میلی‌متر
ج) ۲۴۰۰ میلی‌متر
د) ۳۰۰۰ میلی‌متر
پاسخ صحیح: گزینه ج — ۲۴۰۰ میلی‌متر
بند ۲-۲-۱۴-۱۴: این تجهیزات باید حداقل ۲۴۰۰ میلی‌متر بالاتر کف تمام‌شده نصب شوند.
بند ۲-۲-۱۴-۱۴: این تجهیزات باید حداقل ۲۴۰۰ میلی‌متر بالاتر کف تمام‌شده نصب شوند.
سوال ۳: سازه، ملحقات و تکیه‌گاه کلکتور نصب‌شده روی سقف، باید از چه جنسی باشد؟
الف) هر جنسی، بدون محدودیت
ب) مواد نسوختنی
ج) چوب روکش‌دار
د) پلاستیک مقاوم حرارتی
پاسخ صحیح: گزینه ب — مواد نسوختنی
بند ۵-۲-۱۴-۱۴: سازه، ملحقات و تکیه‌گاه کلکتور باید از مواد نسوختنی ساخته شود و در برابر باد و زلزله مقاوم باشد.
بند ۵-۲-۱۴-۱۴: سازه، ملحقات و تکیه‌گاه کلکتور باید از مواد نسوختنی ساخته شود و در برابر باد و زلزله مقاوم باشد.
سوال ۴: استفاده از مایعات یا گازهای قابل‌اشتعال به‌عنوان سیال واسط سیستم خورشیدی، چه حکمی دارد؟
الف) مجاز است، با تأیید سازنده
ب) ممنوع است
ج) فقط برای سیستم‌های کوچک مجاز است
د) فقط در فضای باز مجاز است
پاسخ صحیح: گزینه ب — ممنوع است
بند ۲-۳-۱۴-۱۴: «مایعات یا گازهای قابل‌اشتعال نباید به‌عنوان سیال واسط به‌کار گرفته شود.»
بند ۲-۳-۱۴-۱۴: «مایعات یا گازهای قابل‌اشتعال نباید به‌عنوان سیال واسط به‌کار گرفته شود.»
سوال ۵: سیستم‌های خورشیدی دارای سیال واسط مایع، باید مجهز به چه چیزی باشند؟
الف) فقط شیر اطمینان فشار
ب) مخزن انبساط مناسب طبق فصل هفتم همین مبحث
ج) پمپ دوگانه
د) دماسنج دیجیتال اختصاصی
پاسخ صحیح: گزینه ب — مخزن انبساط مناسب طبق فصل هفتم همین مبحث
بند ۱۰-۲-۱۴-۱۴: این سیستم‌ها باید مخزن انبساط مناسب، منطبق با الزامات فصل هفتم (دیگ/آب‌گرم‌کن/مخزن انبساط)، داشته باشند.
بند ۱۰-۲-۱۴-۱۴: این سیستم‌ها باید مخزن انبساط مناسب، منطبق با الزامات فصل هفتم (دیگ/آب‌گرم‌کن/مخزن انبساط)، داشته باشند.
سوال ۶: پلاک مشخصات کلکتور خورشیدی، باید شامل کدام اطلاعات باشد؟
الف) فقط نام سازنده
ب) نام/نشانی سازنده، شماره‌ی مدل، وزن بدون آب، دما/فشار کار مجاز و نوع سیال سازگار
ج) فقط شماره‌ی سری کلکتور
د) فقط رنگ کلکتور
پاسخ صحیح: گزینه ب — نام/نشانی سازنده، شماره‌ی مدل، وزن بدون آب، دما/فشار کار مجاز و نوع سیال سازگار
بند ۱-۴-۱۴-۱۴: پلاک مشخصات باید شامل همه‌ی این موارد باشد.
بند ۱-۴-۱۴-۱۴: پلاک مشخصات باید شامل همه‌ی این موارد باشد.
سایر فصل‌های مبحث ۱۴
فصل ۱: فصل اول — الزامات قانونیفصل ۲: فصل دوم — تعاریففصل ۳: فصل سوم — مقررات کلیفصل ۴: فصل چهارم — تعویض هوافصل ۵: فصل پنجم — تخلیه‌ی هوافصل ۶: فصل ششم — کانال‌کشیفصل ۷: فصل هفتم — دیگ، آب‌گرم‌کن و مخزن آب‌گرم تحت‌فشارفصل ۸: فصل هشتم — دستگاه‌های گرم‌کننده و خنک‌کننده‌ی ویژهفصل ۹: فصل نهم — تأمین هوای احتراقفصل ۱۰: فصل دهم — لوله‌کشیفصل ۱۱: فصل یازدهم — دودکشفصل ۱۲: فصل دوازدهم — ذخیره‌سازی و لوله‌کشی سوخت مایعفصل ۱۳: فصل سیزدهم — تبریدفصل ۱۵: فصل پانزدهم — کاهش فاصله‌ی مجاز
مباحث مرتبط
مبحث ۱۴: تأسیسات مکانیکیهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی