تأسیسات بهداشتی — مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان (فصل ۶)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «تأسیسات بهداشتی» (بند ۲۲-۶) از مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان (مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۱ سوال دارد.

فهرست مطالب

• کلیات
• تأسیسات توزیع آب مصرفی
• شبکه‌ی فاضلاب بهداشتی
• لوازم بهداشتی، لوله‌کشی آب باران و بست‌ها
• دوره‌ی تناوب بازرسی (جدول ۲۲-۶-۱)

خلاصه درسنامه

کلیات

• بازرسی، تعمیر و نگهداری تأسیسات بهداشتی ساختمان برای دستیابی به این اهداف الزامی است: اطمینان از کیفیت مناسب آب در نقاط مصرف، مصرف بهینه‌ی آب و انرژی، کارکرد ایمن و مناسب شبکه‌های فاضلاب/هواکش/آب باران، و افزایش عمر مفید تأسیسات.
• ⚠️ آلودگی آب می‌تواند در تماس و اختلاط ناخواسته‌ی آب مصرفی با آب غیربهداشتی در محدوده‌ی ملک، به‌علت کارنکردن حفاظ‌های جلوگیری از برگشت جریان یا اثرات زنگ‌زدگی/خوردگی لوله‌کشی، ایجاد شود.
• چنانچه به اجرای لوله‌کشی آب، فاضلاب، هواکش فاضلاب، آب باران، نصب بست و تکیه‌گاه یا نصب لوازم بهداشتی نیاز باشد، باید مطابق مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان انجام شود.

تأسیسات توزیع آب مصرفی

• ⚠️ مخازن دریافت و ذخیره‌ی آب: باید هر سه ماه یک‌بار بازرسی، شامل نظافت کلی و تخلیه‌ی بخش زیرین آن به ارتفاع ۱۸۰ الی ۳۰۰ میلیمتر بالاتر کف، لای‌روبی، شستشو و ضدعفونی مخزن در صورت لزوم.
• لوله‌کشی‌ها، شیرها و اتصالات آبرسانی: باید سالانه دو بار بازرسی شده و نشتی، رنگ و عایق‌کاری آن‌ها کنترل شود.
• حفاظت‌کننده‌های جلوگیری از برگشت آب و شیرهای تنظیم فشار: باید سالانه دو بار بازرسی و عملکرد صحیح آن‌ها بررسی شود.
• تلمبه‌های آبرسانی: باید سالانه دو بار بازرسی شوند — کنترل و آزمایش راه‌اندازهای خودکار و نشانگرهای دما/فشار.
• مخازن تولید و ذخیره‌ی آب گرم: باید سالانه دو بار از نظر خوردگی، زنگ‌زدگی و آلودگی میکروبی بازرسی شوند و ضمن نظافت و رسوب‌زدایی، کنترل‌کننده‌های دما/فشار نیز بازرسی شود.

شبکه‌ی فاضلاب بهداشتی

• شبکه‌ی فاضلاب بهداشتی شامل لوله‌کشی فاضلاب و لوله‌کشی هواکش فاضلاب است که باید به‌صورت ادواری کنترل شوند.
• لوله‌کشی فاضلاب: باید سالانه دو بار بازرسی شود — کنترل آب‌بندی/هوابندی، بازرسی دریچه‌های بازدید و تعویض واشرهای فرسوده، و کنترل جریان تخلیه از لوازم بهداشتی.
• لوله‌کشی هواکش فاضلاب: باید سالانه دو بار بازرسی شود؛ ⚠️ دهانه‌های خروجی هواکش روی بام باید سالم و مجهز به توری باشند و در دوره‌ی بهره‌برداری مانعی در مجاورت آن‌ها ایجاد نشود.

لوازم بهداشتی، لوله‌کشی آب باران و بست‌ها

• لوازم بهداشتی: باید سالانه دو بار بازرسی شوند — استقرار و استحکام تکیه‌گاه‌ها، سلامت اتصال لوله‌های آب سرد/گرم و فاضلاب، سیفون‌ها و شیرهای لوازم بهداشتی (فلاش‌تانک، فلاش‌والو).
• لوله‌کشی آب باران: باید سالانه دو بار بازرسی شود — آب‌بندبودن دریچه‌های بازدید، عدم گرفتگی کف‌شوهای بام و تعویض بخش‌های فرسوده.
• بست‌ها و تکیه‌گاه‌ها: کلیه‌ی بست‌ها و تکیه‌گاه‌های شبکه‌ی لوله‌کشی بهداشتی باید سالانه دو بار بازرسی شده و سالم‌بودنشان اطمینان حاصل شود؛ استحکام استقرار لوازم بهداشتی روی کف‌ها یا دیوارها نیز باید بازرسی شود.

دوره‌ی تناوب بازرسی (جدول ۲۲-۶-۱)

• طبق بند ۲۲-۶-۷، دوره‌ی تناوب بازرسی بخش‌های مختلف این فصل باید حداکثر برابر با زمان‌های مندرج در جدول شماره‌ی ۲۲-۶-۱ باشد.
• ⚠️ طبق این جدول، مخازن آب تأسیسات توزیع آب مصرفی حداکثر هر سه ماه یک‌بار بازرسی می‌شوند؛ سایر بخش‌های تأسیسات توزیع آب مصرفی، شبکه‌ی فاضلاب بهداشتی، لوازم بهداشتی، لوله‌کشی آب باران و بست‌ها/تکیه‌گاه‌ها همگی حداکثر سالانه دو بار هستند.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۲۲

مباحث مرتبط

مبحث ۲۲: مراقبت و نگهداری از ساختمان‌هاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی