فصل چهاردهم — حفاظت کاتدی — مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۴)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «فصل چهاردهم — حفاظت کاتدی» (بند ۱۴-۱۷) از مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان (سامانه گاز طبیعی در ساختمان). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۴ سوال دارد.

فهرست مطالب

• ۱۷-۱۴-۱ کلیات
• ۱۷-۱۴-۳ حداقل پتانسیل حفاظتی
• ۱۷-۱۴-۴ حفاظت کاتدی به روش آندهای فداشونده
• ۱۷-۱۴-۵ حفاظت کاتدی به روش تزریق جریان مستقیم
• ۱۷-۱۴-۶ و ۷ کنترل و نقاط اندازه‌گیری
• ۱۷-۱۴-۸ اتصالات عایقی

خلاصه درسنامه

۱۷-۱۴-۱ کلیات

• حفاظت کاتدی، سیستم الکتریکی تکمیلی است که نواقص عایق لوله را می‌پوشاند و ضریب اطمینان حفاظت لوله‌های مدفون را در برابر خوردگی افزایش می‌دهد — چون هیچ عایقی، به‌تنهایی، نمی‌تواند برای مدت طولانی صددرصد از زنگ‌زدگی جلوگیری کند.
• ⚠️ نکته‌ی کلیدی: نصب حفاظت کاتدی برای شبکه‌های لوله‌فولادی مدفون با فشار ۲ تا ۶۰ psi و سطح بیش از ۵ مترمربع، الزامی است؛ برای سطح کمتر از ۵ مترمربع، اجرای پوشش عایق (فصل دوازدهم) کافی است.
• اگر مقاومت مخصوص خاک بیش از ده‌هزار اهم-سانتی‌متر باشد و شرایط دیگر (عدم باکتری احیاکننده‌ی سولفات، PH خنثی، نمک‌های کمتر از حد بحرانی) برقرار باشد، برقراری حفاظت کاتدی الزامی نیست.

۱۷-۱۴-۳ حداقل پتانسیل حفاظتی

• ⚠️ نکته‌ی کلیدی: اختلاف پتانسیل در همه‌ی نقاط شبکه، نسبت به نیم‌پیل مس/سولفات مس، باید ۰٫۸۵- ولت یا منفی‌تر باشد؛ در زمین‌های دارای باکتری احیاکننده‌ی سولفات (SRB)، این عدد به ۰٫۹۵- ولت سخت‌گیرانه‌تر می‌شود.
• ولتاژ طبیعی لوله نسبت به خاک، معمولا بین ۰٫۴- تا ۰٫۶۵- ولت است.

۱۷-۱۴-۴ حفاظت کاتدی به روش آندهای فداشونده

• آندهای فداشونده معمولا از جنس منیزیم، روی یا آلومینیوم‌اند؛ در خاک با مقاومت مخصوص ۳۰۰ تا ۸۰۰۰ اهم-سانتی‌متر، معمولا از آند منیزیم استفاده می‌شود.
• ⚠️ نکته‌ی کلیدی: آندها باید طوری طراحی شوند که حداقل ۳۰ سال شبکه را حفاظت کنند؛ ولی پس از گذشت ۵ سال، باید کاملا تعویض شوند.

۱۷-۱۴-۵ حفاظت کاتدی به روش تزریق جریان مستقیم

• در این روش، جریان برق از یک مبدل یکسوساز، از طریق بستر آندی (آند گرافیتی یا چدن سیلیسی)، به لوله‌ها اعمال می‌شود.
• در بستر آندی چاهی آبی، عمق چاه باید طوری باشد که فاصله‌ی اولین آند تا سطح آب دست‌کم ۱۰ متر باشد.

۱۷-۱۴-۶ و ۷ کنترل و نقاط اندازه‌گیری

• ⚠️ نکته‌ی کلیدی: اندازه‌گیری پتانسیل لوله نسبت به خاک، باید به‌طور ادواری و دست‌کم هر سه ماه یک‌بار، با ولت‌متر دارای مقاومت داخلی حداقل ۵۰ هزار اهم بر ولت انجام شود.
• حداقل فاصله‌ی بین دو نقطه‌ی اندازه‌گیری، ۲۰۰ متر است.

۱۷-۱۴-۸ اتصالات عایقی

• اتصالات عایقی، ارتباط الکتریکی بین دو طرف را قطع می‌کنند؛ نصب آن‌ها در ورودی‌وخروجی ایستگاه‌های تقلیل‌فشار‌واندازه‌گیری، برای جداسازی الکتریکی ایستگاه از خطوط لوله، الزامی است.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۱۷

مباحث مرتبط

مبحث ۱۷: سامانه گاز طبیعی در ساختمانهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی