فصل سوم — گروه‌بندی ساختمان‌ها — مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان (فصل ۳)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «فصل سوم — گروه‌بندی ساختمان‌ها» (بند ۳-۱۷) از مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان (سامانه گاز طبیعی در ساختمان). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۲ سوال دارد.
فهرست مطالب
خلاصه درسنامه
۱-۱۷-۳ کلیات
- بر اساس تجربیات چنددهه‌ای در استفاده از گاز در ساختمان‌ها، باید برای هر گروه ساختمانی، بر حسب نوع بهره‌برداری/جمعیت کاربران/شرایط فیزیکی، تمهیدات ایمنی ویژه پیش‌بینی شود.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: ساختمان‌ها در این مبحث به سه گروه اصلی — مسکونی، عمومی، خاص — و یک گروه فرعی با عنوان «ساختمان‌های تلفیقی» تقسیم می‌شوند.
۲-۱۷-۳ ساختمان مسکونی
- ساختمان مسکونی: بنای مجزای مستقل استوار و مسقف، با در مستقل به گذرگاه، که برای فعالیت مسکونی به‌کار می‌رود؛ شامل حداقل یک واحد مسکونی.
- ساختمان یک‌واحدی مسکونی: دارای یک واحد مسکونی، معمولا در یک، دو یا سه طبقه.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: ساختمان آپارتمانی مسکونی سه زیرگروه دارد — تعداد واحد کم (۲ تا ۱۰ واحد)، متوسط (۱۱ تا ۳۰ واحد)، زیاد (۳۱ واحد و بیشتر).
- طبق مقررات شرکت ملی گاز ایران، ساختمان آپارتمانی با حداکثر ۳۰ واحد، مشترک جزء محسوب می‌شود؛ بیش از ۳۰ واحد با کنتور مشترک، مشترک عمده است.
۱۷-۳-۳ ساختمان عمومی
- ساختمان عمومی: محل فعالیت اقتصادی یا ارائه‌ی خدمات عمومی، مورد مراجعه‌ی عمومی افراد — از یک واحد تجاری تا مجتمع چندساختمانی.
- ساختمان آپارتمانی عمومی هم همان تقسیم‌بندی کم (۲-۱۰)، متوسط (۱۱-۳۰)، زیاد (۳۱+) را دارد.
- گروه‌بندی ساختمان عمومی بر اساس نوع فعالیت: محل تجمعی (مسجد، سینما، رستوران، ورزشگاه، پایانه)، آموزشی‌وفرهنگی (مدرسه، دانشگاه)، پذیرایی‌واقامت‌موقت (هتل، مسافرخانه، خوابگاه)، حرفه‌ای‌واداری (وزارتخانه، بانک)، کسبی‌وتجاری (پاساژ، بازارچه)، درمانی‌ومراقبتی (درمانگاه، مهدکودک، خانه‌ی سالمندان)، انباری.
۴-۱۷-۳ و ۱۷-۳-۵ ساختمان‌های خاص و تلفیقی
- ساختمان خاص، پنج معیار دارد: الف) اهمیت کارکرد پس از زلزله/حوادث (بیمارستان، آتش‌نشانی، آب‌رسانی، برق‌رسانی)، ب) تخریب موجب انتشار گسترده‌ی مواد سمی، پ) تخریب موجب از‌دست‌رفتن ثروت ملی (موزه، کتابخانه)، ت) تخریب موجب آلودگی محیط‌زیست یا آتش‌سوزی وسیع، ث) ساختمان مدیریت بحران اضطراری.
- ساختمان تلفیقی: بخشی مسکونی، بخشی عمومی — کوچک‌ترین نمونه، یک مغازه + یک واحد مسکونی.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: در ساختمان تلفیقی، سیستم لوله‌کشی گاز باید طبق الزامات اختصاصی هر بخش اجرا شود — بخش مسکونی طبق الزامات مسکونی، بخش عمومی طبق الزامات عمومی.
- کانکس‌های موقت و غیرثابت، مشمول طرح گازرسانی نمی‌شوند و باید از وسایل گرماساز غیرگازسوز استفاده کنند.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| گروه‌های اصلی ساختمان طبق این مبحث | مسکونی، عمومی، خاص + گروه فرعی تلفیقی |
| زیرگروه آپارتمانی کم/متوسط/زیاد | ۲-۱۰ / ۱۱-۳۰ / ۳۱+ واحد |
| مرز مشترک جزء/عمده در آپارتمان گازرسانی | حداکثر ۳۰ واحد = جزء؛ بیش از آن با کنتور مشترک = عمده |
| نمونه‌های ساختمان خاص | بیمارستان، آتش‌نشانی، موزه، کتابخانه، تأسیسات آب/برق‌رسانی |
| سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان تلفیقی | هر بخش طبق الزامات گروه خودش (مسکونی/عمومی) |
| کانکس موقت غیرثابت | مشمول طرح گازرسانی نیست |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: ساختمان‌ها در این مبحث، به چند گروه اصلی و چند گروه فرعی تقسیم می‌شوند؟
الف) ۲ گروه اصلی، بدون گروه فرعی
ب) ۳ گروه اصلی (مسکونی/عمومی/خاص) و ۱ گروه فرعی (تلفیقی)
ج) ۴ گروه اصلی، ۲ گروه فرعی
د) ۵ گروه اصلی، بدون گروه فرعی
پاسخ صحیح: گزینه ب — ۳ گروه اصلی (مسکونی/عمومی/خاص) و ۱ گروه فرعی (تلفیقی)
بند ۱-۱۷-۳: ساختمان‌ها به سه گروه اصلی مسکونی/عمومی/خاص و یک گروه فرعی تلفیقی تقسیم می‌شوند.
بند ۱-۱۷-۳: ساختمان‌ها به سه گروه اصلی مسکونی/عمومی/خاص و یک گروه فرعی تلفیقی تقسیم می‌شوند.
سوال ۲: طبق مقررات شرکت ملی گاز ایران، ساختمان آپارتمانی با حداکثر چند واحد، مشترک جزء محسوب می‌شود؟
الف) ۱۰ واحد
ب) ۲۰ واحد
ج) ۳۰ واحد
د) ۵۰ واحد
پاسخ صحیح: گزینه ج — ۳۰ واحد
توضیح بند ۱۷-۳-۲-۲-۳: ساختمان‌های آپارتمانی با حداکثر سی واحد، مشترک جزء و بیش از آن با کنتور مشترک، مشترک عمده‌اند.
توضیح بند ۱۷-۳-۲-۲-۳: ساختمان‌های آپارتمانی با حداکثر سی واحد، مشترک جزء و بیش از آن با کنتور مشترک، مشترک عمده‌اند.
سوال ۳: خوابگاه دانشجویی و هتل، جزو کدام دسته‌ی ساختمان عمومی طبق نوع فعالیت قرار می‌گیرند؟
الف) محل تجمعی
ب) پذیرایی و اقامت موقت
ج) درمانی و مراقبتی
د) کسبی و تجاری
پاسخ صحیح: گزینه ب — پذیرایی و اقامت موقت
بند ۱۷-۳-۳-۲-۳: هتل‌ها، مسافرخانه‌ها و خوابگاه‌های دانشجویی، جزو ساختمان‌های پذیرایی‌واقامت‌موقت‌اند.
بند ۱۷-۳-۳-۲-۳: هتل‌ها، مسافرخانه‌ها و خوابگاه‌های دانشجویی، جزو ساختمان‌های پذیرایی‌واقامت‌موقت‌اند.
سوال ۴: بیمارستان‌ها و مراکز آتش‌نشانی، در کدام گروه ساختمانی قرار می‌گیرند؟
الف) ساختمان مسکونی آپارتمانی
ب) ساختمان خاص
ج) ساختمان کسبی‌وتجاری
د) ساختمان انباری
پاسخ صحیح: گزینه ب — ساختمان خاص
بند الف-۴-۱۷-۳: بیمارستان‌ها، مراکز آتش‌نشانی و تأسیسات آب/برق‌رسانی، جزو ساختمان‌های خاص‌اند.
بند الف-۴-۱۷-۳: بیمارستان‌ها، مراکز آتش‌نشانی و تأسیسات آب/برق‌رسانی، جزو ساختمان‌های خاص‌اند.
سوال ۵: در ساختمان تلفیقی، سیستم لوله‌کشی گاز باید چگونه اجرا شود؟
الف) همیشه طبق الزامات مسکونی، صرف‌نظر از بخش
ب) هر بخش طبق الزامات اختصاصی همان بخش (مسکونی یا عمومی)
ج) همیشه طبق الزامات عمومی، صرف‌نظر از بخش
د) طبق نظر شخصی مجری، بدون قاعده‌ی ثابت
پاسخ صحیح: گزینه ب — هر بخش طبق الزامات اختصاصی همان بخش (مسکونی یا عمومی)
تبصره‌ی ۱-۱۷-۳-۵: در ساختمان تلفیقی، هر بخش باید طبق الزامات اختصاصی خودش (مسکونی یا عمومی) اجرا شود.
تبصره‌ی ۱-۱۷-۳-۵: در ساختمان تلفیقی، هر بخش باید طبق الزامات اختصاصی خودش (مسکونی یا عمومی) اجرا شود.
سوال ۶: ساختمان یک‌واحدی مسکونی، به‌طور معمول در چند طبقه ساخته می‌شود؟
الف) فقط همکف
ب) یک، دو یا سه طبقه
ج) حتما بیش از پنج طبقه
د) بدون محدودیت طبقات
پاسخ صحیح: گزینه ب — یک، دو یا سه طبقه
بند ۱-۲-۱۷-۳: ساختمان یک‌واحدی مسکونی به‌طور معمول در یک، دو یا سه طبقه ساخته می‌شود.
بند ۱-۲-۱۷-۳: ساختمان یک‌واحدی مسکونی به‌طور معمول در یک، دو یا سه طبقه ساخته می‌شود.
سایر فصل‌های مبحث ۱۷
فصل ۱: فصل اول — کلیاتفصل ۲: فصل دوم — تعاریففصل ۴: فصل چهارم — طراحی سامانه‌ی گاز ساختمانفصل ۵: فصل پنجم — تأمین هوای احتراقفصل ۶: فصل ششم — اجرای لوله‌کشی گازفصل ۷: فصل هفتم — بازرسی، آزمایش، تأییدیه و تزریق گازفصل ۸: فصل هشتم — نصب، راه‌اندازی و بهره‌برداری از سامانه‌ی گازفصل ۹: فصل نهم — کلیات (بخش دوم)فصل ۱۰: فصل دهم — مشخصات مصالح، برآورد و طراحی لوله‌کشیفصل ۱۱: فصل یازدهم — اجرای لوله‌کشی گازفصل ۱۲: فصل دوازدهم — عایق‌کاری لوله‌هافصل ۱۳: فصل سیزدهم — جوشکاریفصل ۱۴: فصل چهاردهم — حفاظت کاتدیفصل ۱۵: فصل پانزدهم — کنترل کیفیت، آزمایش و تزریق گاز
مباحث مرتبط
مبحث ۱۷: سامانه گاز طبیعی در ساختمانهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی