ویژگی آسانسورهای مورد استفاده افراد ناتوان جسمی — مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان (فصل ۵)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «ویژگی آسانسورهای مورد استفاده افراد ناتوان جسمی» (بند ۳-۲-۱۵) از مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان (آسانسورها و پلکان برقی). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۰ سوال دارد.
فهرست مطالب
خلاصه درسنامه
دامنه‌ی کاربرد و الزامات دسترسی
- در آسانسورهایی که احتمال جابه‌جایی افراد ناتوان جسمی بیشتر است (ساختمان‌های دسته‌ی دوم، سوم و چهارم)، علاوه بر رعایت کلیه‌ی ضوابط عمومی آسانسورها، باید ضوابط ویژه‌ی این فصل نیز رعایت شود.
- عرض در طبقات حداقل باید ۸۰۰ میلی‌متر باشد، ولی توصیه می‌شود در طبقات، از نوع اتوماتیک و با عرض ۹۰۰ میلی‌متر انتخاب شود. مسیر دسترسی به در آسانسور، به‌ویژه ورودی اصلی، باید بدون مانع یا شیب تند باشد.
- حداقل عرض کابین در ساختمان‌های عمومی ۱۱۰۰ میلی‌متر و حداقل عمق ۱۴۰۰ میلی‌متر باید باشد.
تجهیزات داخل کابین
- حداقل یک دستگیره روی یک دیواره‌ی کابین در ارتفاع ۹۰۰ میلی‌متر نصب شود؛ سطح مقطع این دستگیره بین ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر با شعاع انحنای ۱۰ میلی‌متر و فاصله‌ی آن از دیوار کابین حداقل ۳۵ میلی‌متر باشد.
- در صورت نیاز به تعبیه‌ی صندلی تاشو برای نشستن افراد ناتوان، نشیمن این صندلی باید حداقل ۳۰۰ میلی‌متر عمق و ۴۰۰ میلی‌متر عرض داشته باشد، در ارتفاع ۵۰۰ میلی‌متری از کف کابین نصب شود و حداقل ۱۰۰ کیلوگرم بار را تحمل نماید.
دقت توقف و زمان‌بندی در
- حداکثر رواداری توقف در تراز طبقه، ۱۰± میلی‌متر باشد. زمان بازماندن در، متناسب با نوع کاربری توسط افراد ناتوان، باید از ۲ تا ۲۰ ثانیه قابل تنظیم باشد.
شستی‌های احضار و علائم صوتی
- در آسانسورهای تکی، لازم است کنار در آسانسور حداقل یک شستی احضار، و در آسانسورهای گروهی روبه‌روی هم، در هر دیوار شستی احضار تعبیه گردد.
- رسیدن آسانسور به طبقه‌ی مورد نظر و شروع بازشدن در طبقه، باید با صدای زنگی که شدت صوتی آن قابل تنظیم از ۳۵ تا ۶۵ دسی‌بل باشد، اعلام گردد.
- علاوه بر نشان‌دهنده‌ی جهت حرکت آسانسور در داخل کابین، جهت حرکت باید به‌صورت علائم صوتی نیز مشخص شود: سیگنال‌های صوتی منقطع تکی برای جهت حرکت رو به بالا و دوتایی برای جهت حرکت رو به پایین در داخل کابین پخش شود.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| دسته‌بندی‌های ساختمانی که این ضوابط برایشان الزامی است | ساختمان‌های دسته‌ی دوم، سوم و چهارم |
| حداقل عرض در طبقات / عرض توصیه‌شده (اتوماتیک) | ۸۰۰ میلی‌متر / ۹۰۰ میلی‌متر |
| حداقل عرض و عمق کابین در ساختمان‌های عمومی | عرض ۱۱۰۰ میلی‌متر، عمق ۱۴۰۰ میلی‌متر |
| ارتفاع نصب دستگیره / سطح مقطع / شعاع انحنا | ۹۰۰ میلی‌متر / ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر / ۱۰ میلی‌متر |
| ابعاد نشیمن صندلی تاشو / بار قابل تحمل | ۳۰۰×۴۰۰ میلی‌متر (عمق×عرض)، در ارتفاع ۵۰۰ میلی‌متری / حداقل ۱۰۰ کیلوگرم |
| حداکثر رواداری توقف در تراز طبقه | ۱۰± میلی‌متر |
| بازه‌ی تنظیم زمان بازماندن در | ۲ تا ۲۰ ثانیه |
| بازه‌ی شدت صوتی زنگ اعلام رسیدن آسانسور | ۳۵ تا ۶۵ دسی‌بل |
| کد سیگنال صوتی جهت حرکت | تکی = بالا، دوتایی = پایین |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: الزامات ویژه‌ی این فصل برای آسانسورهای مورد استفاده‌ی افراد ناتوان جسمی، در کدام دسته‌بندی ساختمان‌ها الزامی است؟
الف) فقط دسته‌ی اول
ب) دسته‌ی دوم، سوم و چهارم
ج) فقط دسته‌ی چهارم
د) در همه‌ی دسته‌ها به یک اندازه اختیاری است
پاسخ صحیح: گزینه ب — دسته‌ی دوم، سوم و چهارم
در آسانسورهایی که احتمال جابه‌جایی افراد ناتوان جسمی بیشتر است، یعنی ساختمان‌های دسته‌ی دوم، سوم و چهارم، علاوه بر ضوابط عمومی، این ضوابط ویژه نیز باید رعایت شود.
در آسانسورهایی که احتمال جابه‌جایی افراد ناتوان جسمی بیشتر است، یعنی ساختمان‌های دسته‌ی دوم، سوم و چهارم، علاوه بر ضوابط عمومی، این ضوابط ویژه نیز باید رعایت شود.
سوال ۲: حداقل عرض در طبقات برای این آسانسورها چقدر است و چه نوعی توصیه می‌شود؟
الف) حداقل ۶۰۰ میلی‌متر؛ نوع لولایی توصیه می‌شود
ب) حداقل ۸۰۰ میلی‌متر؛ نوع اتوماتیک با عرض ۹۰۰ میلی‌متر توصیه می‌شود
ج) حداقل ۱۰۰۰ میلی‌متر؛ نوع لولایی الزامی است
د) هیچ حداقلی تعیین نشده است
پاسخ صحیح: گزینه ب — حداقل ۸۰۰ میلی‌متر؛ نوع اتوماتیک با عرض ۹۰۰ میلی‌متر توصیه می‌شود
عرض در طبقات حداقل باید ۸۰۰ میلی‌متر باشد، ولی توصیه می‌شود در طبقات از نوع اتوماتیک و با عرض ۹۰۰ میلی‌متر انتخاب شود.
عرض در طبقات حداقل باید ۸۰۰ میلی‌متر باشد، ولی توصیه می‌شود در طبقات از نوع اتوماتیک و با عرض ۹۰۰ میلی‌متر انتخاب شود.
سوال ۳: دستگیره‌ی داخل کابین باید در چه ارتفاعی نصب شود و سطح مقطع آن چقدر است؟
الف) ارتفاع ۶۰۰ میلی‌متر، سطح مقطع ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر
ب) ارتفاع ۹۰۰ میلی‌متر، سطح مقطع ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر
ج) ارتفاع ۱۲۰۰ میلی‌متر، سطح مقطع ۵۰ میلی‌متر
د) ارتفاع نصب اهمیتی ندارد
پاسخ صحیح: گزینه ب — ارتفاع ۹۰۰ میلی‌متر، سطح مقطع ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر
حداقل یک دستگیره روی یک دیواره‌ی کابین در ارتفاع ۹۰۰ میلی‌متر نصب می‌شود؛ سطح مقطع این دستگیره بین ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر با شعاع انحنای ۱۰ میلی‌متر است.
حداقل یک دستگیره روی یک دیواره‌ی کابین در ارتفاع ۹۰۰ میلی‌متر نصب می‌شود؛ سطح مقطع این دستگیره بین ۳۰ تا ۴۵ میلی‌متر با شعاع انحنای ۱۰ میلی‌متر است.
سوال ۴: حداکثر رواداری توقف کابین در تراز طبقه برای این آسانسورها چقدر است؟
الف) ۵± میلی‌متر
ب) ۱۰± میلی‌متر
ج) ۲۰± میلی‌متر
د) ۳۰± میلی‌متر
پاسخ صحیح: گزینه ب — ۱۰± میلی‌متر
حداکثر رواداری توقف در تراز طبقه، ۱۰± میلی‌متر باید باشد.
حداکثر رواداری توقف در تراز طبقه، ۱۰± میلی‌متر باید باشد.
سوال ۵: زمان بازماندن در کابین، متناسب با نوع کاربری، باید در چه بازه‌ای قابل تنظیم باشد؟
الف) ۱ تا ۵ ثانیه
ب) ۲ تا ۲۰ ثانیه
ج) ۱۰ تا ۳۰ ثانیه
د) ۳۰ تا ۶۰ ثانیه
پاسخ صحیح: گزینه ب — ۲ تا ۲۰ ثانیه
زمان بازماندن در، متناسب با نوع کاربری توسط افراد ناتوان، باید از ۲ تا ۲۰ ثانیه قابل تنظیم باشد.
زمان بازماندن در، متناسب با نوع کاربری توسط افراد ناتوان، باید از ۲ تا ۲۰ ثانیه قابل تنظیم باشد.
سوال ۶: طبق ضوابط علائم صوتی جهت حرکت در داخل کابین، سیگنال صوتی «دوتایی» نشان‌دهنده‌ی چیست؟
الف) توقف اضطراری
ب) جهت حرکت به سمت پایین
ج) جهت حرکت به سمت بالا
د) بازشدن در کابین
پاسخ صحیح: گزینه ب — جهت حرکت به سمت پایین
سیگنال‌های صوتی منقطع تکی برای نشان‌دادن جهت حرکت به سمت بالا و دوتایی برای نشان‌دادن جهت حرکت به سمت پایین در داخل کابین پخش می‌شود.
سیگنال‌های صوتی منقطع تکی برای نشان‌دادن جهت حرکت به سمت بالا و دوتایی برای نشان‌دادن جهت حرکت به سمت پایین در داخل کابین پخش می‌شود.
سایر فصل‌های مبحث ۱۵
فصل ۱: کلیاتفصل ۲: تعاریففصل ۳: الزامات اولیه انتخاب آسانسورفصل ۴: طراحی و آماده‌سازی محل آسانسور و اجزاء آنفصل ۶: ویژگی‌های آسانسورهای هیدرولیکفصل ۷: الزامات آسانسورهای حمل خودروفصل ۸: آزمایش و تحویل گیریفصل ۹: حفاظت در مقابل آتش (آسانسورها)فصل ۱۰: برق اضطراریفصل ۱۱: الزامات اولیه طراحی (پلکان‌برقی)فصل ۱۲: ویژگی‌های سازه و نحوه انتخاب پلکان برقی و پیاده‌رو متحرکفصل ۱۳: تأثیرات پلکان‌برقی و پیاده‌رو متحرک بر سازه ساختمانفصل ۱۴: مشخصات فنی پلکان برقی و پیاده‌رو متحرکفصل ۱۵: حفاظت های فنی و ایمنیفصل ۱۶: حفاظت در مقابل آتش (پلکان‌برقی)فصل ۱۷: تحویل گیری و نگهداری
مباحث مرتبط
مبحث ۱۵: آسانسورها و پلکان برقیهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی