عایق‌های رطوبتی — مبحث ۵ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۲)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «عایق‌های رطوبتی» (بند ۵-۱۲) از مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و فرآورده‌های ساختمانی). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۰ سوال دارد.

فهرست مطالب

• تعریف (۵-۱۲-۱)
• سه نوع اصلی (۵-۱۲-۲)
• عایق رطوبتی بام و سطوح خارجی (۵-۱۲-۲-۳-۲)
• استانداردها و آزمایش‌ها (۵-۱۲-۳)
• ایمنی، بهداشت و ملاحظات زیست‌محیطی (۵-۱۲-۴)
• بسته‌بندی، حمل و نگهداری رولی (۵-۱۲-۵)

خلاصه درسنامه

تعریف (۵-۱۲-۱)

• عایق‌های رطوبتی، مواد و مصالحی هستند که برای جلوگیری از نفوذ آب و رطوبت در ساختمان استفاده می‌شوند.
• عایق رطوبتی قیری: غشای نیمه‌انعطاف‌پذیر پیوسته‌ای است شامل لایه‌های متناوب نمد اشباع‌شده/روکش‌شده یا منسوج، با لایه‌های قیر؛ ممکن است با رویه‌ی سنگدانه‌ی معدنی، مواد قیری یا سایر ورق‌ها روکش شود.

سه نوع اصلی (۵-۱۲-۲)

• عایق رطوبتی قیر و گونی: نوع سنتی، از قیر و گونی.
• عایق رطوبتی پلیمری تک‌لایه: پیش‌ساخته یا اجراپذیر در محل (مایع مصرف‌شونده).
• عایق رطوبتی پیش‌ساخته با قیر اصلاح‌شده با پلیمرها: خود به عایق پی (برای پی و سطوح داخلی) و عایق بام/سطوح خارجی تقسیم می‌شود.

عایق رطوبتی بام و سطوح خارجی (۵-۱۲-۲-۳-۲)

• این عایق‌ها به‌صورت تک‌لایه (با بستر پلی‌استر ترمی) یا دو‌لایه (با بستر الیاف شیشه + پلی‌استر) ساخته و با مذاب قیر اصلاح‌شده با مواد پلیمری مخلوط می‌شوند؛ برای عایق‌کردن سطوح خارجی، استخرها و تونل‌ها به کار می‌روند.
• عایق رطوبتی بام، بر حسب نوع پلیمر اصلاح‌کننده و نوع قیر، سه دسته دارد: نوع A (قیر اصلاح‌شده با APP — پلی‌پروپیلن اتکتیک)؛ نوع S (قیر اصلاح‌شده با SBS — استایرن بوتادین استایرن کوپلیمر)؛ و نوع بر پایه‌ی قیر اکسیده (الیاف آلی/معدنی بافته یا نبافته، اشباع‌شده با قیر اکسیده).

استانداردها و آزمایش‌ها (۵-۱۲-۳)

• ویژگی‌های عایق‌های رطوبتی طبق استانداردهای ۳۸۶۴، ۳۸۸۴، ۱-۳۸۸۵ و ۳-۳۸۸۵؛ گونی عایق قیر-گونی طبق ۳۸۷۱؛ قیر و گونی طبق ۲۹۵۲؛ پلی‌استر نبافته طبق ۳۸۸۹؛ فلت الیاف شیشه طبق ۳۸۹۱؛ قیر اصلاح‌شده طبق ۳۸۶۹. برای افزایش دوام عایق بام، توصیه می‌شود با لایه‌ای از سنگدانه‌ی معدنی، موزاییک یا مصالح مشابه پوشانده شود.
• آزمایش‌های کیفی: حلالیت مواد قیری در تری‌کلرواتیلن، مقاومت در برابر پارگی، تاب کششی اتصالات، انعطاف‌پذیری در سرما (دمای تاب خمشی)، ابعاد و جرم واحد سطح، مقاومت کششی، مقاومت در برابر ازون، مقاومت در برابر نفوذ بخار آب، و پایداری ابعادی در برابر حرارت.

ایمنی، بهداشت و ملاحظات زیست‌محیطی (۵-۱۲-۴)

• حرارت‌دادن قیر برای اجرای قیرگونی در محل ساختمان، گازهای مضر منتشر می‌کند و خطر سوختگی شدید دارد؛ باید تمهیدات لازم اندیشیده شود. کارخانه‌ی تولید عایق رطوبتی قیر اصلاح‌شده‌ی پیش‌ساخته باید دور از شهر باشد.
• نخاله‌های حاصل از تعمیر/بازسازی عایق‌های رطوبتی پایه‌ی قیر از نظر اقتصادی قابل‌بازیافت نیست. هنگام کار باید از دستکش، لباس کار و کلاه ایمنی استفاده شود و از خطر آتش‌سوزی پیشگیری شود.

بسته‌بندی، حمل و نگهداری رولی (۵-۱۲-۵)

• محصول نهایی باید به‌صورت رول بسته‌بندی شود؛ یک طرف با پودر معدنی (مانند تالک) یا روکش آلومینیوم، و طرف دیگر با فیلم پلی‌اتیلن قابل‌ذوب پوشانده شود تا از چسبندگی جلوگیری شود.
• رول باید در هوای خشک، انبار سرپوشیده با کف تخت، دمای ۵+ تا ۳۵+ درجه، به‌صورت عمودی نگهداری شود؛ زمان نگهداری از تولید تا نصب نباید بیش از شش ماه باشد. در فضای باز، حداکثر یک هفته و روی پالت با روکش پلی‌اتیلن رنگی.
• رول‌ها همیشه باید عمودی حمل شوند و هرگز روی هم قرار نگیرند؛ باید فاصله داشته باشند تا هوا از بینشان عبور کند؛ وسیله‌ی حمل باید سرپوشیده با کف تخت باشد و دمای اتاقک بین ۵+ و ۳۵+ درجه باشد.
• در زمستان، عایق رطوبتی باید حداقل ۲۴ ساعت پیش از استفاده در دمای بیش از +۵ درجه قرار گیرد؛ جابه‌جایی پالت‌ها باید با بالابر چنگکی و بدون برخورد ناگهانی با زمین (به‌ویژه در هوای سرد) انجام شود.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۵

مباحث مرتبط

مبحث ۵: مصالح و فرآورده‌های ساختمانیهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی