چوب و فرآورده‌های آن — مبحث ۵ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۸)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «چوب و فرآورده‌های آن» (بند ۵-۱۸) از مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و فرآورده‌های ساختمانی). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۰ سوال دارد.

فهرست مطالب

• تعریف (۵-۱۸-۱)
• محصولات ساختمانی چوب (۵-۱۸-۲-۱)
• فرآورده‌های چوبی نازک‌کاری (۵-۱۸-۲-۲)
• استانداردها و معایب مجاز چوب (۵-۱۸-۳-۱)
• ایمنی و سازگاری (۵-۱۸-۴ و ۵-۱۸-۵)
• بسته‌بندی، حمل و نگهداری (۵-۱۸-۶)

خلاصه درسنامه

تعریف (۵-۱۸-۱)

• چوبی که در ساختمان مصرف می‌شود، به یکی از صورت‌های طبیعی، اشباع‌شده، اصلاح‌شده، لایه‌ای یا چندسازه‌ای است.
• کاربردها: اسکلت ساختمان‌های چوبی (چوب ماسیو و لایه‌ای)، در و پنجره، دیوارپوش، کفپوش، سقف‌پوش، نرده، شمع‌کوبی، قالب‌بندی، جان‌پناه، راه‌پله و داربست.

محصولات ساختمانی چوب (۵-۱۸-۲-۱)

• محصول ساختمانی چوب شامل: چوب ماسیو، چوب لایه‌ای، تیرچه‌های با مقطع I و پنل/تخته‌های چندسازه‌ای.
• چوب ماسیو از نظر گونه به دو دسته تقسیم می‌شود: پهن‌برگان و سوزنی‌برگان.
• فرآورده‌های چندسازه‌ای چوب: تخته‌ی چندلا، تخته‌ی خرده‌چوب، تخته‌ی فیبر، تخته‌ی تراشه‌ی جهت‌دار (OSB)، تیرچه‌های I و چوب چندسازه‌ای.

فرآورده‌های چوبی نازک‌کاری (۵-۱۸-۲-۲)

• پارکت: از گونه‌های دارای نقش طبیعی، چیدمان شطرنجی/جناغی/حصیری. کفپوش: پنج نوع — پهن‌برگ (طرح طبیعی، برش شعاعی/مماسی)، اصلاح‌شده (از گرماچوب)، لایه‌ای/لمینیت (تخته‌فیبر چگالی بالای روکش‌شده)، بامبو، و چندسازه‌ای چوب‌پلاستیک.
• قرنیز چوبی معمولا از پهن‌برگان است. راه‌پله (تخته و جان‌پناه) از چوب ماسیو یا چندسازه‌ی چوب‌پلاستیک؛ سکو از چوب اصلاح‌شده یا چندسازه‌ی چوب‌پلاستیک.
• در و پنجره‌ی چوبی به‌صورت تک‌لنگه یا چندلنگه (قابلمه‌ای/ساده)، شیشه‌دار یا بدون شیشه تولید می‌شود. مواد اتصال‌دهنده و نصب (میخ، پیچ، بست) در فصل‌های فلزات همین مبحث آمده است.

استانداردها و معایب مجاز چوب (۵-۱۸-۳-۱)

• چوب مصرفی می‌تواند معایب رشد را در حد مجاز درجه‌ی کیفیت داشته باشد، لیکن باید عاری از معایب خشک‌شدن (ترک، شان‌عسلی، کاس‌وسینه، تابیدگی، کمانی‌شدگی)، رگه‌های معدنی و شیره‌ی گیاهی باشد؛ معایب چوب و حدود قابل‌قبول در استاندارد ۱۲۷۵.
• فرآورده‌ی چندسازه‌ای چوب طبق استانداردهای ۱-۷۴۱۶ تا ۶-۷۴۱۶؛ تخته‌ی خرده‌چوب (نئوپان) طبق ۹۰۴۴؛ تخته‌ی لایه طبق ۳۴۹۲؛ تخته‌ی لایه‌ی قالب‌بندی (حداکثر طول ۳۱۰۰ و عرض ۱۵۰۰ میلی‌متر) طبق ۱۴۷۸۶.
• در/پنجره‌ی چوبی داخلی طبق ۷۴۸؛ پنجره‌ی چوبی طبق ۳۲۴۵. برای بازشدن راحت پنجره، باید ۲ میلی‌متر فضای آزاد بین قسمت‌ها ایجاد شود؛ پیش از رنگ‌زدن، فضای آزاد بین پروفیل تحتانی بازشو و قاب باید ۳ میلی‌متر باشد.
• گرماچوب (مشخصات فیزیکی/مکانیکی/مقاومت بیولوژیکی) طبق ۱۹۰۹۲؛ پارکت چندلایه طبق ۱۹۶۱۸؛ پارکت موزائیکی طبق ۱۶۴۱۷؛ تخته‌ی باربر سقف/کف/دیوار طبق ۱۸۳۱۷؛ تیر I چوبی پیش‌ساخته طبق ۲-۱۷۷۲۶.
• دوام طبیعی چوب ماسیو در برابر قارچ/حشره/موجودات دریایی طبق ۱-۱۶۴۱۹؛ تخته‌لایه‌ی مصرف دریایی طبق ۱۶۴۱۸. آزمایش‌های استاندارد: معایب برش، مقاومت طبیعی در برابر فساد، جذب آب، تورم‌پذیری، مقاومت خمشی/کششی/فشاری، مدول الاستیسیته، استحکام سطح و انبساط/انقباض.

ایمنی و سازگاری (۵-۱۸-۴ و ۵-۱۸-۵)

• چوب نباید در محلی قرار گیرد که باعث پوسیدگی آن شود.
• چوب با دیگر مصالح سازگار است؛ مصالح اتصال‌دهنده باید با شرایط آب‌وهوایی سازگار باشند.

بسته‌بندی، حمل و نگهداری (۵-۱۸-۶)

• چوب باید در انبار طوری نگهداری شود که ویژگی‌هایش تغییر نکند و از عوامل آسیب‌رسان دور باشد.
• انبار مواد چوبی باید از آتش محافظت شود، از مواد قابل‌اشتعال دور و مجهز به سامانه‌های اعلام و اطفای حریق باشد.
• چوب باید در برابر حشرات، آتش و رطوبت محافظت شود.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۵

مباحث مرتبط

مبحث ۵: مصالح و فرآورده‌های ساختمانیهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی