تابلوی راهنمای واکنش اضطراری و نقشه‌های راهنمای تخلیه خروج — مبحث ۲۰ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۱)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «تابلوی راهنمای واکنش اضطراری و نقشه‌های راهنمای تخلیه خروج» (بند ۲۰-۵) از مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۱ سوال دارد.

فهرست مطالب

• کلیات و بناهای مشمول (مقدمه و ۲۰-۵-۱)
• مندرجات تابلو: راهنمای تصویری و نوشتاری (۲۰-۵-۲)
• محل نصب (۲۰-۵-۳)
• شرایط نصب تابلوهای راهنمای واکنش اضطراری و تخلیه‌ی اضطراری (۲۰-۵-۴)
• نشانه‌ی تصویری در تابلوی راهنمای واکنش اضطراری (۲۰-۵-۵)

خلاصه درسنامه

کلیات و بناهای مشمول (مقدمه و ۲۰-۵-۱)

• علاوه بر حداقل یک تابلوی راهنمای واکنش اضطراری نزدیک ورودی ساختمان، نقشه‌های راهنمای تخلیه‌ی اضطراری باید در این محل‌ها نصب شوند: ورودی تمامی راه‌پله‌ها/پلکان‌های واقع در مسیر خروج، لابی آسانسورها در تمامی طبقات، میانه‌ی هر راهرو با طول بیش از ۳۰ متر، تمامی محل‌های برخورد راهروها، و بلافاصله در کنار هر تخلیه‌ی خروج (در داخل بنا).
• تابلوی راهنمای واکنش اضطراری، متصرفین را در هنگام بروز شرایط اضطراری (آتش‌سوزی، زلزله، طوفان، نشت مواد خطرناک، خطرات امنیتی و غیره) برای تقلیل خطرات سانحه و تخلیه یا دسترسی به امکانات امدادی ساختمان راهنمایی می‌کند؛ شامل دیاگرام ساده‌شده‌ی نقشه‌ی ساختمان و سایر اطلاعات ضروری در قالب متن است.
• طبق بند ۲۰-۵-۱-۱، تابلوی راهنمای واکنش اضطراری باید منطبق با جدول شماره‌ی ۳، در این بناها نصب شود: الف) ساختمان‌های بلندمرتبه (گروه ۸)؛ ب) تصرف‌های م-۱ (اقامتی کوتاه‌مدت)؛ پ) گروه‌های ساختمانی بالاتر از ۴ با تصرف م-۲ که حداقل ۳ واحد دارند؛ ت) گروه‌های بالاتر از ۴ با تصرف‌های الف/ح/ت/ص/ن/ک؛ ث) گروه‌های بالاتر از ۴ با تصرف‌های د-۱/د-۲/د-۴ (درمانی‌مراقبتی، به‌جز زندان و ندامتگاه)؛ ح) همه‌ی تصرف‌های خ (مخاطره‌آمیز).

مندرجات تابلو: راهنمای تصویری و نوشتاری (۲۰-۵-۲)

• مندرجات تابلوی راهنمای واکنش اضطراری شامل دو بخش است: راهنمای تصویری تخلیه‌ی اضطراری، و راهنمای نوشتاری.
• راهنمای تصویری (۲۰-۵-۲-۱) باید شامل این موارد باشد: مسیرهای دسترس خروج (نزدیک‌ترین یا جایگزین)، محل تخلیه‌های خروج، محل دکمه‌های زنگ خطر (در صورت الزام)، محل امکانات آتش‌نشانی، محل امکانات امداد و نجات (جعبه‌ی کمک‌های اولیه، دستگاه شوک/احیا و غیره، در صورت الزام)، فضاها/ساختمان‌های خاص یا انبار مواد خطرناک (در صورت وجود)، موقعیت فضاهای پناه (در صورت الزام)، محل بازشوهای امدادرسانی از خارج، خط‌های تجمع امن در خارج، عبارت «شما اینجا هستید»، امکانات قابل‌استفاده‌ی افراد کم‌توان (بالابر، شیب‌راه و غیره)، جهت شمال، و راهنمای علائم به‌کاررفته در تابلو.
• طبق بند ۲۰-۵-۲-۲، تمامی موارد باید همانند نمونه، به‌صورت تصویری ساده و قابل‌فهم نمایش داده شود، به‌گونه‌ای که موجب سردرگمی افراد نشود.
• راهنمای نوشتاری (۲۰-۵-۲-۳) باید شامل این موارد باشد: عنوان «راهنمای واکنش اضطراری»؛ نام ساختمان و آدرس؛ تلفن‌های ضروری با پیش‌شماره‌های لازم برای تلفن داخلی؛ ممنوعیت استفاده از آسانسور در زمان اضطرار (مگر آسانسور دارای مجوز استفاده در شرایط اضطرار)؛ اطلاعات اقدامات لازم برای افراد ناتوان و مسیر دسترسی به محل‌های تجمع امن/فضای پناه؛ توصیف آنچه در زمان خطر شنیده/دیده خواهد شد (اگر سیستم زنگ خطر آتش وجود دارد)؛ محل شیرهای آب و گاز و تابلوی برق ساختمان؛ و محل اتصال به شیر آب آتش‌نشانی.

محل نصب (۲۰-۵-۳)

• علاوه بر نصب تابلوی راهنمای واکنش اضطراری در نزدیک ورودی‌های ساختمان، تابلوهای راهنمای تخلیه‌ی اضطراری باید در ورودی تمامی راه‌پله‌ها/پلکان‌های مسیر خروج، لابی آسانسورها در تمامی طبقات، میانه‌ی هر راهرو با طول بیش از ۳۰ متر، تمامی محل‌های برخورد راهروها، و بلافاصله در کنار هر تخلیه‌ی خروج (در داخل بنا) نصب شود.
• در صورت نزدیکی این موارد به یکدیگر و تأیید کارشناس، ادغام تابلوها بلامانع است.

شرایط نصب تابلوهای راهنمای واکنش اضطراری و تخلیه‌ی اضطراری (۲۰-۵-۴)

• ضلع زیرین تابلوی نصب‌شده باید حداکثر ۱۱۵ سانتی‌متر از کف تمام‌شده فاصله داشته باشد.
• حداقل ابعاد تابلو ۳۰ در ۴۵ سانتی‌متر است.
• تابلوی راهنمای واکنش اضطراری باید: الف) در موقعیتی نصب شود که کاملا در معرض دید باشد؛ ب) جهت آن با جهت ساختمان یکی باشد؛ پ) به‌صورت ایمن بر روی دیوار یا درب (از داخل) نصب شود؛ ت) از جنس مواد ماندگار و مستحکم باشد؛ ث) به‌صورت رنگی تهیه و چاپ شود.

نشانه‌ی تصویری در تابلوی راهنمای واکنش اضطراری (۲۰-۵-۵)

• طبق بند ۲۰-۵-۵-۱، تابلو باید یا دارای قابی به ضخامت حداقل ۵۰ میلی‌متر باشد یا دارای نوار رنگی حاشیه در بالا و پایین به ضخامت ۱۵ میلی‌متر، که هم با زمینه‌ی دیاگرام و هم با رنگ دیوار تضاد داشته باشد.
• طبق بند ۲۰-۵-۵-۲، نوار حاشیه‌ی فوقانی باید شامل نوشته‌ی «راهنمای واکنش اضطراری» در زمینه‌ی رنگی متضاد باشد، با قلمی که حرف مبنا بزرگ‌تر از ۲۰ میلی‌متر در ارتفاع باشد.
• طبق بند ۲۰-۵-۵-۳، ضخامت تمامی نوشته‌ها باید حداقل ۲۰٪ ارتفاع حروف باشد.
• طبق بند ۲۰-۵-۵-۴، اندازه‌ی قلم عبارات آدرس ساختمان، طبقه، شماره‌تماس‌های اضطراری و «استفاده از پله به‌جای آسانسور» باید حداقل ۱۴ میلی‌متر باشد.
• طبق بند ۲۰-۵-۵-۵، عبارت تماس با شماره‌های اضطراری باید در زمینه‌ی رنگی تیره با فونت سفید یا خطوط ضخیم در بالا و پایین نوشته، یا روش دیگری برای برجسته‌کردن، در نظر گرفته شود.
• طبق بند ۲۰-۵-۵-۶، دستورالعمل ایمنی برای افراد معلول باید عناوینی با قلم ۱۴ میلی‌متر و متنی با قلم ۱۰ میلی‌متر داشته باشد؛ طبق بند ۲۰-۵-۵-۷، عبارات نوع صدای زنگ خطر/چراغ‌ها و نام خیابان‌های اطراف با قلم ۸ میلی‌متر نوشته شود.
• نمونه‌ی محتوای شکل ۱۷: عنوان «راهنمای واکنش اضطراری»، شماره‌ی طبقه، آدرس/پلاک، «شما اینجا هستید»، مسیر خروج، خاموش‌کننده‌ی دستی، زنگ خطر، تلفن آتش‌نشانی ۱۲۵ / پلیس ۱۱۰ / اورژانس ۱۱۵، دستورالعمل «در شرایط اضطراری زنگ خطر را به صدا درآورید»، «از پله استفاده کنید، از آسانسور استفاده نکنید»، و راهنمای افراد ناتوان.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۲۰

مباحث مرتبط

مبحث ۲۰: علائم و تابلوهاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی