تابلوهای الزامی برای نصب در تصرف‌های مختلف ساختمان‌ها — مبحث ۲۰ مقررات ملی ساختمان (فصل ۳)

خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «تابلوهای الزامی برای نصب در تصرف‌های مختلف ساختمان‌ها» (بند ۲۰-۳-۱) از مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۳ سوال دارد.

فهرست مطالب

• چارچوب کلی الزام و نظارت
• علائم خروج، راهنمای تخلیه و راهنمای واکنش اضطراری
• علائم مرتبط با ایمنی حریق
• علائم دسترسی معلولین، فضای پناه، تجمع امن، بار و سرویس‌های بهداشتی

خلاصه درسنامه

چارچوب کلی الزام و نظارت

• در تصرف‌های مختلف ساختمان که گروه‌بندی آن‌ها در مباحث ۳ و ۴ ارائه شده، نصب تابلوهای جدول شماره‌ی ۳ الزامی است.
• نظارت بر نصب و بهره‌برداری از تابلوها در پایان کار ساختمان، در انطباق با مبحث دوم، توسط مهندس ناظر انجام می‌شود؛ در زمان بهره‌برداری، این نظارت بر عهده‌ی مقام قانونی مسئول ذکرشده در مبحث بیست‌ودوم (تعمیر و نگهداری) است.
• طبق بند ۲۰-۳-۱-۱، در ساختمان‌های کوتاه‌مرتبه دارای تصرف مسکونی (م-۴)، به‌علت آشنایی ساکنین به محیط زندگی، استفاده از تابلوها و علائم ایمنی الزامی نیست.

علائم خروج، راهنمای تخلیه و راهنمای واکنش اضطراری

• علامت «خروج» (کلمه‌ی خروج + علامت تصویری + پیکان): در همه‌ی ساختمان‌ها و تصرف‌ها الزامی است، به‌جز: ساختمان‌های گروه یک تا سه با تصرف م-۲/م-۳/م-۴ (مسکونی‌اقامتی)؛ تصرف‌های ف (متفرقه)؛ اتاق تجمع روزانه و خوابگاه‌های تصرف د-۳ (زندان/بازداشتگاه)؛ و در راهروهای میان صندلی‌های تصرف‌های ت-۴/ت-۵ (در صورت نصب در تقاطع‌ها و قابل‌رویت‌بودن). تبصره: در تصرف‌های م-۱ (اقامتی کوتاه‌مدت)، علائم خروج مکمل در نزدیک تراز کف نیز الزامی است.
• علامت «راهنمای تخلیه‌ی اضطراری» (نقشه‌ی طبقات): الزامی در ساختمان‌های بلندمرتبه (گروه ۸)، تصرف‌های م-۱، گروه‌های بالاتر از ۴ با تصرف م-۲ (حداقل ۳ واحد)، و گروه‌های بالاتر از ۴ با تصرف‌های الف/ح/ت/ص/ن/ک.
• علامت «راهنمای واکنش اضطراری» (نقشه‌ی طبقاتی + شیر گاز/برق/آتش‌نشانی): الزامی در تصرف‌های آموزشی‌فرهنگی، ح (حرفه‌ای‌اداری)، ت (تجمعی)، ص (صنعتی)، ن (انباری)، ک (کسبی‌تجاری)؛ گروه‌های بالاتر از ۴ با تصرف‌های د-۱/د-۲/د-۴؛ و کلیه‌ی گروه‌های دارای تصرف خ (مخاطره‌آمیز).

علائم مرتبط با ایمنی حریق

• هشدار «استفاده نکردن از آسانسور و به‌کاربردن پله»: برای همه‌ی آسانسورها در تمامی تصرف‌ها الزامی است، غیر از آسانسور آتش‌نشان (طبق مبحث سوم).
• علائم نورانی مسیر خروج: در کلیه‌ی ساختمان‌های گروه ۸ (بلندمرتبه) الزامی است.
• هشدار «عدم ایجاد مانع در مسیر خروج»: در ساختمان‌هایی که تابلوی خروج الزامی است، الزامی است.
• علامت «تجهیزات آتش‌نشانی»: در هر نقطه‌ای از ساختمان که این تجهیزات قرار می‌گیرد، الزامی است.
• علامت «محل اتصال خودروی آتش‌نشانی»: در ساختمان‌هایی که طبق مبحث سوم، نصب تجهیزات اتصال الزامی است.
• علامت «درهای مقاوم حریق» و «شیشه‌ی مقاوم در برابر حریق»: روی هر در مقاوم حریق و هر شیشه‌ی مقاوم حریق باید برچسب شناسایی نصب شود.
• علامت «تابلوی برق»: روی تمامی تابلوهای برق و در اتاق‌های حاوی تابلوی برق در ساختمان‌ها الزامی است.
• علامت «خطر»: در کلیه‌ی ساختمان‌ها و کارگاه‌هایی که خطر مربوطه وجود دارد، الزامی است.

علائم دسترسی معلولین، فضای پناه، تجمع امن، بار و سرویس‌های بهداشتی

• علامت «فضای پناه» (نماد ویلچر): در تمامی مواردی که طبق مقررات مبحث سوم، تعبیه‌ی فضای پناه برای افراد ناتوان الزامی است.
• علامت «محل تجمع امن»: در تمامی مواردی که طبق مقررات مبحث سوم، تعبیه‌ی محل تجمع امن الزامی است.
• علائم راهنمای معلولین: در مواردی که تعبیه‌ی پارکینگ، محل سوار/پیاده‌شدن، سرویس بهداشتی، رختکن یا ورودی معلولین الزامی است، و در ورودی‌ها/آسانسورها/مسیرها/سرویس‌های غیرقابل‌استفاده برای معلولین باید علامت راهنما به نزدیک‌ترین امکانات مشابه نصب شود.
• علامت «سرویس‌های بهداشتی»: در کلیه‌ی ساختمان‌های عمومی دارای سرویس بهداشتی، با علامت مشخص‌کننده‌ی جنسیت استفاده‌کننده.
• علامت «سیگار نکشید»: در کلیه‌ی فضاها، تصرف‌ها و ساختمان‌هایی که سیگار کشیدن ممنوع است.
• علامت «بار تصرف» («تعداد مجاز حداکثر ... نفر»): در تمامی تصرف‌ها یا فضاهایی که در آن تجمع صورت می‌گیرد، متناسب با تعداد افرادی که راه‌های خروج ساختمان برای آن تعداد طراحی شده است.
• علامت «بار زنده‌ی مجاز» («حداکثر بار زنده‌ی مجاز ... کیلوگرم بر مترمربع»): در تصرف‌ها یا بخش‌های تجاری/صنعتی که امکان استقرار بار زنده‌ی بیش از ۲۴۰ کیلوگرم بر مترمربع وجود دارد، یا برای بارهای زنده‌ی دیگری طراحی شده است.
• علامت «شماره‌ی طبقات»: در تمام گروه‌های ساختمانی بالاتر از ۴، برای شماره‌گذاری طبقات و مشخص‌کردن تراز تخلیه و دسترسی به فضای پناه و پشت بام.

اعداد و ضوابط کلیدی این فصل

نمونه سوال با پاسخ تشریحی

سایر فصل‌های مبحث ۲۰

مباحث مرتبط

مبحث ۲۰: علائم و تابلوهاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی