سطح مجاز و محدوده نصب تابلوهای معابر و محوطه‌های بیرونی — مبحث ۲۰ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۶)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «سطح مجاز و محدوده نصب تابلوهای معابر و محوطه‌های بیرونی» (بند ۲۰-۷-۵ و ۲۰-۷-۶) از مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۰ سوال دارد.
فهرست مطالب
- سطح مجاز تابلوها (۲۰-۷-۵)
- محدوده‌ی کلی و ارتفاع حد زیرین/فوقانی (۲۰-۷-۶-۱ تا ۳)
- پیشروی مجاز و حریم تابلوها (۲۰-۷-۶-۴ و ۵)
خلاصه درسنامه
سطح مجاز تابلوها (۲۰-۷-۵)
- سطح مجاز و سایر مشخصات تابلوهای راهنمای شهری، راهنمای مسیر، اطلاع‌رسانی و تابلوها/علائم انتظامی، در کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی تعیین گردیده است.
- سطح مجاز تابلوهای تبلیغاتی، تابلوهای معرف کاربری، تابلوهای نام ساختمان و تابلوهای داخل ساختمان، بر اساس مقررات مورد عمل شهرداری‌ها محاسبه و تعیین می‌شود.
محدوده‌ی کلی و ارتفاع حد زیرین/فوقانی (۲۰-۷-۶-۱ تا ۳)
- محدوده‌ی کلی نصب (۲۰-۷-۶-۱): تابلوهای معرف کاربری باید لزوما بر ملک محل وقوع کاربری نصب شوند (مگر موارد مصرح)، فقط روی نمای اصلی یا داخل ملک رو به معبر عمومی؛ محل نصب باید هماهنگ با خطوط/سطوح معماری باشد و «نمای دومی» برای ساختمان پدید نیاورد؛ تابلوی مجاز نباید از لبه‌های محیطی نما خارج شود؛ حداقل ۱۵ سانتی‌متر از لبه‌ی عمودی نما تا دیوار همسایه و حداقل ۶۰ سانتی‌متر از کف پیاده‌رو فاصله لازم است.
- ارتفاع حد زیرین (۲۰-۷-۶-۲): تابلوهایی که از زیر آن‌ها عبور می‌شود، حد زیرین نباید کمتر از ۲٫۵ متر از متوسط تراز کف معبر باشد؛ تابلوهای دیواری/ایستاده‌ی با ضخامت حداکثر ۱۰ سانتی‌متر که زیر آن‌ها عبور صورت نمی‌گیرد، باید حداقل ۶۰ سانتی‌متر بالاتر از متوسط کف باشند.
- ارتفاع حد فوقانی (۲۰-۷-۶-۳): در تابلوهای معرف کاربری همکف، حداکثر ارتفاع مجاز لبه‌ی فوقانی، زیر سطح کف پنجره‌ی طبقه‌ی اول و حداکثر ۶ متر از متوسط کف معبر است؛ حداکثر ارتفاع نصب تابلوهای دیواری نام ساختمان، حد نهایی دست‌انداز بام است.
پیشروی مجاز و حریم تابلوها (۲۰-۷-۶-۴ و ۵)
- پیشروی مجاز در حریم معابر عمومی (۲۰-۷-۶-۴): تابلوهای دیواری در ارتفاع کمتر از ۲٫۵ متر از زمین، حداکثر پیش‌آمدگی مجازشان در حریم معبر ۱۰ سانتی‌متر است. تابلوهای طره‌ی عمود بر نما، در صورت پیشروی حداکثر تا یک‌سوم عرض پیاده‌رو و حداقل ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو، طبق جدول ۱۰ مجازند: حداقل ارتفاع حد زیرین ۲٫۵ متر → پیشروی حداکثر ۲۵ سانتی‌متر؛ ۲٫۷۵ متر → ۵۰ سانتی‌متر؛ ۳ متر → ۷۵ سانتی‌متر؛ ۳٫۲۵ متر → ۱۰۰ سانتی‌متر؛ ۳٫۵ متر → ۱۲۵ سانتی‌متر؛ ۳٫۷۵ متر → ۱۵۰ سانتی‌متر؛ بالاتر از ۳٫۵ متر → حداکثر ۱٫۵ متر. در محدوده‌ی ۱۵ متری تقاطع خیابان‌ها، حداقل ارتفاع لبه‌ی زیرین تابلوی طره/پیش‌آمده نباید کمتر از ۵ متر باشد.
- حریم تابلوهای مختلف (۲۰-۷-۶-۵): حریم تابلوهای انتظامی/راهنمای شهری/راهنمای مسیر — حداقل ۴۵ سانتی‌متر از لبه‌ی بیرونی تابلو تا لبه‌ی سواره‌رو در معابر داخل شهر (در سایر معابر، ضوابط شهرداری ملاک است)؛ عدم تداخل انواع دیگر تابلو در این حریم ضروری است. حریم تابلوهای معرف کاربری — یک‌سوم عرض پیاده‌رو تا حداکثر ۱٫۵ متر، به‌شرط باقی‌ماندن ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو؛ این محدوده باید از محدوده‌ی تابلوهای انتظامی/شهری همواره مجزا باشد. حریم تابلوهای تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی طبق ضوابط شهرداری‌ها یا تأیید مراجع مسئول تعیین می‌شود.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| مرجع سطح مجاز تابلوی راهنمای شهری/انتظامی | کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی |
| مرجع سطح مجاز تابلوی تبلیغاتی/معرف کاربری/نام ساختمان | مقررات مورد عمل شهرداری‌ها |
| حداقل فاصله‌ی تابلوی معرف کاربری از لبه‌ی عمودی نما | ۱۵ سانتی‌متر |
| حداقل فاصله‌ی تابلوی معرف کاربری از کف پیاده‌رو | ۶۰ سانتی‌متر |
| حداقل ارتفاع حد زیرین تابلوی قابل‌عبور از زیر | ۲٫۵ متر |
| حداقل ارتفاع حد زیرین تابلوی دیواری/ایستاده بدون عبور | ۶۰ سانتی‌متر |
| حداکثر ارتفاع لبه‌ی فوقانی تابلوی معرف کاربری همکف | زیر پنجره‌ی طبقه‌ی اول، حداکثر ۶ متر از کف معبر |
| حداکثر پیش‌آمدگی تابلوی دیواری زیر ۲٫۵ متر ارتفاع | ۱۰ سانتی‌متر |
| حداقل ارتفاع تابلوی طره در ۱۵ متری تقاطع‌ها | ۵ متر |
| حداقل حریم تابلوی انتظامی/شهری تا لبه‌ی سواره‌رو (معابر داخل شهر) | ۴۵ سانتی‌متر |
| حداکثر حریم مجاز تابلوی معرف کاربری | یک‌سوم عرض پیاده‌رو، حداکثر ۱٫۵ متر |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: طبق بند ۲۰-۷-۵-۱، سطح مجاز تابلوهای راهنمای شهری، راهنمای مسیر و انتظامی بر اساس چه مرجعی تعیین می‌شود؟
الف) کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی
ب) فقط سلیقه‌ی طراح
ج) فقط استاندارد ISO 9001
د) فقط مبحث نهم مقررات ملی
پاسخ صحیح: گزینه الف — کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی
طبق بند ۲۰-۷-۵-۱، سطح مجاز و سایر مشخصات این تابلوها در کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی تعیین شده است.
طبق بند ۲۰-۷-۵-۱، سطح مجاز و سایر مشخصات این تابلوها در کنوانسیون وین و سایر مقررات داخلی تعیین شده است.
سوال ۲: طبق بند ۲۰-۷-۵-۲، سطح مجاز تابلوهای تبلیغاتی و معرف کاربری بر اساس چه مرجعی محاسبه می‌شود؟
الف) مقررات مورد عمل شهرداری‌ها
ب) کنوانسیون وین به‌تنهایی
ج) وزارت کشور
د) استاندارد ISO
پاسخ صحیح: گزینه الف — مقررات مورد عمل شهرداری‌ها
طبق بند ۲۰-۷-۵-۲، سطح مجاز تابلوهای تبلیغاتی، معرف کاربری، نام ساختمان و داخل ساختمان بر اساس مقررات مورد عمل شهرداری‌ها محاسبه و تعیین می‌شود.
طبق بند ۲۰-۷-۵-۲، سطح مجاز تابلوهای تبلیغاتی، معرف کاربری، نام ساختمان و داخل ساختمان بر اساس مقررات مورد عمل شهرداری‌ها محاسبه و تعیین می‌شود.
سوال ۳: طبق بند ۲۰-۷-۶-۲، حد زیرین ارتفاع تابلوهایی که از زیر آن‌ها عبور می‌شود نباید کمتر از چند متر باشد؟
الف) ۲٫۵ متر
ب) ۱ متر
ج) ۰٫۶ متر
د) ۱۰ متر
پاسخ صحیح: گزینه الف — ۲٫۵ متر
طبق بند ۲۰-۷-۶-۲-۱، حد زیرین ارتفاع تابلوهایی که از زیر آن‌ها عبور می‌شود، نباید از ۲٫۵ متر پایین‌تر باشد.
طبق بند ۲۰-۷-۶-۲-۱، حد زیرین ارتفاع تابلوهایی که از زیر آن‌ها عبور می‌شود، نباید از ۲٫۵ متر پایین‌تر باشد.
سوال ۴: طبق جدول شماره‌ی ۱۰ (بند ۲۰-۷-۶-۴)، اگر حداقل ارتفاع حد زیرین یک تابلوی طره نسبت به تراز کف معبر ۳ متر باشد، حداکثر پیشروی مجاز در معبر چقدر است؟
الف) ۷۵ سانتی‌متر
ب) ۲۵ سانتی‌متر
ج) ۱۵۰ سانتی‌متر
د) ۳۰۰ سانتی‌متر
پاسخ صحیح: گزینه الف — ۷۵ سانتی‌متر
طبق جدول شماره‌ی ۱۰، برای ارتفاع ۳ متر، حداکثر پیشروی مجاز در معبر ۷۵ سانتی‌متر است.
طبق جدول شماره‌ی ۱۰، برای ارتفاع ۳ متر، حداکثر پیشروی مجاز در معبر ۷۵ سانتی‌متر است.
سوال ۵: طبق بند ۲۰-۷-۶-۴، در محدوده‌ی ۱۵ متری تقاطع خیابان‌ها، حداقل ارتفاع لبه‌ی زیرین تابلوهای طره یا هر نوع پیش‌آمدگی نباید کمتر از چند متر باشد؟
الف) ۵ متر
ب) ۱ متر
ج) ۱۰ متر
د) ۲ متر
پاسخ صحیح: گزینه الف — ۵ متر
طبق بند ۲۰-۷-۶-۴-۲ (پایان بند)، حداقل ارتفاع لبه‌ی زیرین تابلوهای طره یا هر نوع پیش‌آمدگی تابلو، در محدوده‌ی ۱۵ متری تقاطع خیابان‌ها نباید کمتر از ۵ متر باشد.
طبق بند ۲۰-۷-۶-۴-۲ (پایان بند)، حداقل ارتفاع لبه‌ی زیرین تابلوهای طره یا هر نوع پیش‌آمدگی تابلو، در محدوده‌ی ۱۵ متری تقاطع خیابان‌ها نباید کمتر از ۵ متر باشد.
سوال ۶: طبق بند ۲۰-۷-۶-۵-۲، حریم تابلوهای معرف کاربری حداکثر چقدر است و چه شرطی دارد؟
الف) یک‌سوم عرض پیاده‌رو تا حداکثر ۱٫۵ متر، به‌شرط باقی‌ماندن ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو
ب) بدون هیچ محدودیتی
ج) همیشه دقیقا ۱۰ متر
د) همیشه کل عرض پیاده‌رو
پاسخ صحیح: گزینه الف — یک‌سوم عرض پیاده‌رو تا حداکثر ۱٫۵ متر، به‌شرط باقی‌ماندن ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو
طبق بند ۲۰-۷-۶-۵-۲، حریم تابلوهای معرف کاربری، یک‌سوم عرض پیاده‌روها تا حداکثر ۱٫۵ متر است، به‌شرط باقی‌ماندن ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو.
طبق بند ۲۰-۷-۶-۵-۲، حریم تابلوهای معرف کاربری، یک‌سوم عرض پیاده‌روها تا حداکثر ۱٫۵ متر است، به‌شرط باقی‌ماندن ۹۰ سانتی‌متر تا لبه‌ی سواره‌رو.
→ فصل ۱۵: ضوابط کلی، مجوز و انواع تابلوهای مجاز/غیرمجاز در معابر و محوطه‌های بیرونیفصل ۱۷: مطالب، رنگ، نورپردازی و برخورد با تابلوهای ناهماهنگ در معابر ←
سایر فصل‌های مبحث ۲۰
فصل ۱: کلیاتفصل ۲: تعاریف و نحوه کاربردفصل ۳: تابلوهای الزامی برای نصب در تصرف‌های مختلف ساختمان‌هافصل ۴: محدوده و محدودیت‌های مکان نصب علائم و تابلوهافصل ۵: الزامات ساخت، سازه و مصالح تابلوهافصل ۶: الزامات الکتریکی و نگهداری تابلوهافصل ۷: ضوابط کلی استفاده از علائم ایمنی تصویری و علائم ایمنی حریقفصل ۸: ضوابط کلی استفاده از علائم نوری و صوتیفصل ۹: ضوابط کلی استفاده از علائم ایمنی کلامی و با حرکات دستفصل ۱۰: ضوابط علائم تصویری و نوری راه خروجفصل ۱۱: تابلوی راهنمای واکنش اضطراری و نقشه‌های راهنمای تخلیه خروجفصل ۱۲: ضوابط کلی علائم و تابلوهای ایمنی در کارگاه‌هافصل ۱۳: تابلوهای ایمنی دائمی ساختمان کارگاه‌های صنعتی و موتورخانه‌هافصل ۱۴: ضوابط نصب علائم و برچسب‌های ایمنی بر مخازن و لوله‌های حمل سیالات خطرناکفصل ۱۵: ضوابط کلی، مجوز و انواع تابلوهای مجاز/غیرمجاز در معابر و محوطه‌های بیرونیفصل ۱۷: مطالب، رنگ، نورپردازی و برخورد با تابلوهای ناهماهنگ در معابر
مباحث مرتبط
مبحث ۲۰: علائم و تابلوهاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی