مقررات خاص ساختمان‌های بلند (گروه ۸) — مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (فصل ۱۳)
خلاصه درسنامه، نکات کلیدی و نمونه سوال «مقررات خاص ساختمان‌های بلند (گروه ۸)» (بند ۸-۴) از مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان (الزامات عمومی ساختمان‌ها). این فصل در آزمون تعاملی سایت ۱۰ سوال دارد.
فهرست مطالب
- محفظه‌ی پله‌ای راه خروج
- پاسیو و حیاط‌خلوت در ساختمان بلند
- تجهیزات ایمنی و برق اضطراری
- اتاق مدیریت ساختمان
- زیرزمین و سایر الزامات عمومی
خلاصه درسنامه
محفظه‌ی پله‌ای راه خروج
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: در ساختمان‌های بلند (گروه ۸)، محفظه‌ی پله‌ای که در راه‌خروج واقع می‌شود، باید به‌طور مکانیکی تهویه شود و فشار مثبت هوا داشته باشد — هدف، جلوگیری از نفوذ دود به داخل راه فرار اصلی در هنگام حریق است.
پاسیو و حیاط‌خلوت در ساختمان بلند
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: در ساختمان‌های بلند، استفاده از پاسیوهای داخلی برای نورگیری/تهویه‌ی فضای اقامت، اشتغال و آشپزخانه، حداکثر برای شش طبقه‌ی آخر مجاز است — یعنی طبقات پایین‌تر یک برج بلند نمی‌توانند صرفا به پاسیو تکیه کنند.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: اگر به‌جای پاسیو از حیاط‌خلوتی استفاده شود که یک ضلعش به فضای آزاد باز است، این محدودیت شش‌طبقه‌ای برداشته می‌شود و همه‌ی طبقات می‌توانند از آن نورگیری کنند. اگر همین حیاط‌خلوت رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایت مقررات نما و حجم ساختمان (بند ۴-۴-۴) هم الزامی می‌شود.
تجهیزات ایمنی و برق اضطراری
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: تمام ساختمان‌های بلند باید به تجهیزات کشف، اعلام و اطفای‌حریق، و همچنین امدادونجات، منطبق با ضوابط خاص اعلام‌شده در مبحث سوم مجهز باشند.
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: تمام ساختمان‌های بلند باید به سیستم برق اضطراری مجهز باشند که سیستم کشف‌واعلام‌حریق و همچنین روشنایی فضاهای عمومی ارتباط و خروج (و مانند آن) را تأمین کند.
اتاق مدیریت ساختمان
- ⚠️ نکته‌ی کلیدی: در تمام ساختمان‌های بلند باید اتاقی برای استقرار مدیریت ساختمان پیش‌بینی شود. در این اتاق باید تمام مدارک ساختمان (نقشه‌های اجراشده‌ی ساختمان و تأسیسات) و کلیدهای درهای اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و اتاقک/جعبه‌ی کنتورها، به‌نحو مناسب نگهداری شود.
زیرزمین و سایر الزامات عمومی
- محدودیت عمق گودبرداری و احداث طبقات در زیرزمین ساختمان بلند، باید منطبق با مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان باشد.
- سایر الزامات عمومی تعیین‌شده برای فضاها، اجزاء و عناصر ساختمان‌ها (که در فصل‌های پیشین همین مبحث گذشت) باید در طراحی و ساخت ساختمان‌های بلند هم، علاوه‌بر همین چند حکم اختصاصی، رعایت شود.
اعداد و ضوابط کلیدی این فصل
| موضوع | مقدار / ضابطه |
|---|---|
| محفظه‌ی پله‌ای راه خروج | تهویه‌ی مکانیکی + فشار مثبت هوا |
| سقف استفاده از پاسیوی داخلی | حداکثر ۶ طبقه‌ی آخر |
| حیاط‌خلوت یک‌ضلع‌باز | بدون محدودیت طبقات برای نورگیری |
| حیاط‌خلوت روبه‌معبر | نیازمند رعایت مقررات نما/حجم (۴-۴-۴) |
| تجهیزات کشف/اعلام/اطفا/امدادونجات | منطبق با مبحث سوم |
| محدودیت گودبرداری/زیرزمین | منطبق با مبحث هفتم |
نمونه سوال با پاسخ تشریحی
سوال ۱: محفظه‌ی پله‌ای راه‌خروج در ساختمان‌های بلند (گروه ۸) باید چه ویژگی‌ای داشته باشد؟
الف) تهویه‌ی مکانیکی و فشار مثبت
ب) فقط تهویه‌ی طبیعی
ج) بدون نیاز به هیچ تهویه‌ای
د) فقط نورگیر سقفی
پاسخ صحیح: گزینه الف — تهویه‌ی مکانیکی و فشار مثبت
در ساختمان‌های بلند (گروه ۸)، محفظه‌ی پله‌ای که در راه خروج واقع می‌شود، باید به‌طور مکانیکی تهویه شود و فشار مثبت داشته باشد.
در ساختمان‌های بلند (گروه ۸)، محفظه‌ی پله‌ای که در راه خروج واقع می‌شود، باید به‌طور مکانیکی تهویه شود و فشار مثبت داشته باشد.
سوال ۲: در ساختمان‌های بلند، استفاده از پاسیوی داخلی برای نورگیری/تهویه‌ی فضای اقامت، اشتغال و آشپزخانه، حداکثر برای چند طبقه‌ی آخر مجاز است؟
الف) ۴ طبقه
ب) ۶ طبقه
ج) ۸ طبقه
د) ۱۰ طبقه
پاسخ صحیح: گزینه ب — ۶ طبقه
در ساختمان‌های بلند، حداکثر برای شش طبقه‌ی آخر می‌توان از پاسیوهای داخلی برای نورگیری و تهویه‌ی فضاهای اقامت، اشتغال و آشپزخانه‌ها استفاده کرد.
در ساختمان‌های بلند، حداکثر برای شش طبقه‌ی آخر می‌توان از پاسیوهای داخلی برای نورگیری و تهویه‌ی فضاهای اقامت، اشتغال و آشپزخانه‌ها استفاده کرد.
سوال ۳: اگر حیاط‌خلوت ساختمان بلند، رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایت کدام مقررات الزامی می‌شود؟
الف) مقررات توقفگاه
ب) مقررات راه‌پله
ج) مقررات فضای بهداشتی
د) مقررات نما و حجم ساختمان (بند ۴-۴-۴)
پاسخ صحیح: گزینه د — مقررات نما و حجم ساختمان (بند ۴-۴-۴)
اگر حیاط‌خلوت رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایت مقررات مربوط به نما و حجم ساختمان، در قسمت ۴-۴-۴، الزامی است.
اگر حیاط‌خلوت رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایت مقررات مربوط به نما و حجم ساختمان، در قسمت ۴-۴-۴، الزامی است.
سوال ۴: در تمام ساختمان‌های بلند، چه فضایی برای استقرار مدیریت ساختمان الزامی است؟
الف) فقط یک تابلوی اعلانات
ب) اتاقی برای نگهداری مدارک ساختمان و کلیدهای اصلی
ج) فقط یک صندوقچه‌ی فلزی
د) هیچ فضای خاصی الزامی نیست
پاسخ صحیح: گزینه ب — اتاقی برای نگهداری مدارک ساختمان و کلیدهای اصلی
در تمام ساختمان‌های بلند باید اتاقی برای استقرار مدیریت ساختمان پیش‌بینی شود که تمام مدارک ساختمان و کلیدهای مربوطه در آن نگهداری شود.
در تمام ساختمان‌های بلند باید اتاقی برای استقرار مدیریت ساختمان پیش‌بینی شود که تمام مدارک ساختمان و کلیدهای مربوطه در آن نگهداری شود.
سوال ۵: در اتاق مدیریت ساختمان بلند، کدام کلیدها باید نگهداری شود؟
الف) فقط کلید واحدهای مسکونی
ب) فقط کلید پارکینگ
ج) کلیدهای درهای اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و جعبه‌ی کنتورها
د) هیچ کلیدی در آن نگهداری نمی‌شود
پاسخ صحیح: گزینه ج — کلیدهای درهای اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و جعبه‌ی کنتورها
در اتاق مدیریت ساختمان باید کلیدهای مربوط به قفل درهای اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و اتاقک/جعبه‌ی کنتورها، به‌نحو مناسب نگهداری شود.
در اتاق مدیریت ساختمان باید کلیدهای مربوط به قفل درهای اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و اتاقک/جعبه‌ی کنتورها، به‌نحو مناسب نگهداری شود.
سوال ۶: محدودیت عمق گودبرداری و احداث طبقات زیرزمین در ساختمان بلند، باید منطبق با کدام مبحث باشد؟
الف) مبحث هفتم
ب) مبحث سوم
ج) مبحث دوازدهم
د) مبحث شانزدهم
پاسخ صحیح: گزینه الف — مبحث هفتم
محدودیت عمق گودبرداری و احداث طبقات در زیرزمین ساختمان بلند، باید منطبق با مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان باشد.
محدودیت عمق گودبرداری و احداث طبقات در زیرزمین ساختمان بلند، باید منطبق با مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان باشد.
سایر فصل‌های مبحث ۴
فصل ۱: کلیاتفصل ۲: تعاریففصل ۳: دسته‌بندی فضاها، تصرف‌ها و ساختمان‌هافصل ۴: مقررات کلیفصل ۵: فضاهای ورود، خروج، ارتباط و دسترسفصل ۶: فضاهای اقامت، اقامت چندمنظوره و اشتغالفصل ۷: فضاهای آشپزخانه و فضاهای بهداشتیفصل ۸: فضاهای نیمه‌باز، باز و واسط نورگیریفصل ۹: توقفگاه خودروفصل ۱۰: انبارها، تأسیسات و سایر مشاعاتفصل ۱۱: الزامات عمومی نورگیری و تهویهفصل ۱۲: مقررات اختصاصی تصرف‌هافصل ۱۴: دیوار، کف/سقف، نازک‌کاری و سقف‌کاذبفصل ۱۵: بام مسطح/شیب‌دار، سقف نورگذر و درودپنجرهفصل ۱۶: حفاظ/جان‌پناه/میله‌ی‌دستگرد، آب‌بندی و دودکشفصل ۱۷: ایمنی/امنیت/امدادرسانی و تأسیسات تکمیلیفصل ۱۸: پیوست حفاظتی-انتظامی: کلیات و تعاریففصل ۱۹: ساخت/هم‌جواری/نما و فضاهای ارتباط‌ودسترسفصل ۲۰: تأسیسات، آسانسور، انباری، توقفگاه و نگهبانیفصل ۲۱: مقررات اختصاصی: آموزشی، تجمعی، حرفه‌ای/اداریفصل ۲۲: مقررات اختصاصی: صنعتی، درمانی، کسبی/تجاری، مخاطره‌آمیزفصل ۲۳: مقررات اختصاصی تصرف مسکونی/اقامتی
مباحث مرتبط
مبحث ۴: الزامات عمومی ساختمان‌هاهمه مباحث ۲۴گانهآزمون آنلاینابزارهای محاسباتی